Είμαστε όλοι Έλληνες;

Με μεγάλη συγκίνηση πριν λίγες μέρες παρακολουθήσαμε, μέσω των ΜΜΕ, τις διαδηλώσεις, που οργάνωσαν σε πολλές πόλεις όχι μόνο της Ευρώπης, αλλά και της Αμερικής, ακόμη και της Αυστραλίας, μερικοί ευαίσθητοι πολίτες, οι οποίοι με το σύνθημα «Είμαστε όλοι Έλληνες» επιχείρησαν να διατρανώσουν την αντίθεσή τους στα νέα άδικα και δυσβάστακτα οικονομικά μέτρα που παίρνονται για τη χώρα μας και κυρίως για το λαό της. Οι άνθρωποι αυτοί αναγνωρίζουν τη μεγάλη

σημασία του ελληνικού πολιτισμού και τις θυσίες που υφίστανται σήμερα οι έλληνες. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι από αυτή τη γωνιά της γης ξεκίνησε ο ευρωπαϊκός πολιτισμός και οι έλληνες δεν είναι οι τεμπέληδες των ΜΜΕ, αλλά πολλοί διέπρεψαν και διαπρέπουν διεθνώς στις επιστήμες και στις τέχνες λόγω του μυαλού, του ταλέντου τους και κυρίως λόγω της εργατικότητάς τους και πιστεύουν ότι θα έπρεπε να έχουν καλύτερη αντιμετώπιση. Ήταν πράγματι συγκινητικές οι εκδηλώσεις των ξένων φιλελλήνων, πολλοί από τους οποίους μάλιστα έσπευσαν να μας βοηθήσουν προσφέροντας ακόμη και το μισθό τους. Σίγουρα όλα αυτά έπαιξαν το ρόλο τους και είναι βέβαιο ότι σιγά – σιγά αλλάζει το κλίμα διεθνώς υπέρ της χώρας μας. Όμως το ερώτημα είναι: Εμείς τι κάνουμε; Εμείς, οι Έλληνες, που ζούμε στην Ελλάδα, άραγε είμαστε όλοι πραγματικά Έλληνες;
Πόσο έλληνες μπορεί να είναι όλοι αυτοί οι εύποροι και μεγαλόσχημοι, οι οποίοι εξακολουθούν να θησαυρίζουν με παράνομο τρόπο, μάλιστα σε βάρος της χώρας περιμένοντας τη χρεοκοπία της. Όλοι αυτοί οι πλούσιοι, που έβγαλαν τα λεφτά τους σε ευρωπαϊκές τράπεζες, δεν το έκαναν διότι φοβούνται μήπως τα χάσουν από μια ενδεχόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας, αλλά διότι επενδύουν σ’ αυτή, περιμένοντας να κερδίσουν περισσότερα, αν ξαναγυρίσουμε στη δραχμή.
Πόσο έλληνες είναι άραγε όλοι αυτοί, οι οποίοι, σε αυτές τις δύσκολες στιγμές για την πατρίδα μας, κρύβουν εισοδήματα και γενικά ζουν σε βάρος των υπολοίπων νομοταγών πολιτών; Πόσο έλληνες είναι αυτοί που καταστρέφουν ξένες και δημόσιες περιουσίες και οδηγούν στην ανεργία χιλιάδες ανθρώπους; Πόσο έλληνες είναι οι εργοδότες, οι οποίοι εκμεταλλεύονται τους εργάτες δίνοντας τους ένα ξεροκόμματο χωρίς να πληρώνουν τις εισφορές τους; Δυστυχώς σήμερα μόνο ο φτωχός κοσμάκης, ο εργάτης και ο υπάλληλος πληρώνει το μάρμαρο. Οι πλούσιοι εξακολουθούν να θησαυρίζουν και καρφί δεν τους καίγεται για τη χώρα τους. Αλήθεια δεν είδαμε κανένα έλληνα εκατομμυριούχο, εφοπλιστή ή βιομήχανο να κάνει κάποια προσφορά για τη σωτηρία της πατρίδας, ενώ οι ξένοι μας δίνουν το μισθό τους…
Πόσο έλληνες είμαστε και πόσο αγαπάμε τη χώρα μας, όταν δεν σεβόμαστε το μοναδικό φυσικό περιβάλλον μας; Όταν καίμε τα ελάχιστα δάση μας για να κάνουμε οικόπεδα και βίλες, όταν ρυπαίνουμε τις λίμνες, τα ποτάμια και τις μοναδικές θάλασσές μας. Όταν καταστρέφουμε τους διεθνούς σημασίας υγρότοπους μας με τις αποχετεύσεις, τα σκουπίδια, τις αποξηράνσεις, το παράνομο κυνήγι και πολλές ακόμη παράνομες ανθρώπινες δραστηριότητες; Πόσο έλληνες είμαστε όταν εδώ και δυο δεκαετίες δεν μπορούμε ακόμη να διαχειριστούμε τα ίδια μας τα σκουπίδια; Όταν ακόμη υπάρχουν παράνομες χωματερές, οι οποίες αποτελούν εστία ρύπανσης και πολλαπλών κινδύνων για το περιβάλλον; Όταν ακόμη δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε τα σκουπίδια μας, κάνοντας ανακύκλωση; Όταν θεωρούμε μαγκιά να καπνίζουμε σε δημόσιους χώρους, όταν δεν σεβόμαστε τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες, όταν παρκάρουμε παράνομα, όταν πετάμε τα σκουπίδια μας οπουδήποτε, όταν…, όταν…, όταν…
Σε όλα αυτά τα «όταν» υπάρχει απάντηση. Η απάντηση είναι: γιατί έτσι μας έμαθαν και γιατί τελικά «το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι». Όταν οι πολιτικοί μας ενδιαφέρονται μόνο για τους ψήφους, που θα πάρουν στις επόμενες εκλογές, φυσικό είναι να μην εφαρμόζουν τους νόμους, που οι ίδιοι ψηφίζουν, να θέλουν να τα πάνε καλά με όλους και κυρίως με τα μεγάλα συμφέροντα και να μην σπάνε ποτέ αυγά…
Τελικά, ίσως αυτή η μεγάλη οικονομική κρίση που βιώνουμε σήμερα σαν λαός και σαν έθνος, μπορεί να αλλάξει τις συνήθειές μας. Μακάρι να τις αλλάξει προς το καλύτερο…

Κρίση και εθελοντισμός

Tα πολλά δεινά που αντιμετωπίζουμε σαν χώρα και σαν πολίτες της μικρής και της μεσαίας οικονομικής τάξης από τα αλλεπάλληλα μνημόνια με τα όλο και πιο σκληρά οικονομικά μέτρα που τα συνοδεύουν, έχουν κάνει όχι μόνο τη ζωή μας πιο δύσκολη, όχι μόνο άλλαξαν τις συνήθειες μας, αλλά το χειρότερο είναι ότι μας δημιούργησαν μια κατάσταση απελπισίας. Κυρίως οι νέοι, βλέποντας την πατρίδα τους να καταρρέει και καθημερινά να τη λοιδορούν οι ξένοι και την ανεργία να φουντώνει, χάνουν την ελπίδα τους για ένα καλύτερο αύριο και μαζί τα οράματα και τα ιδανικά τους.
Μαζί με όλα αυτά ο κόσμος έχασε πλέον την εμπιστοσύνη του στους πολιτικούς και την πολιτική και αποστασιοποιείται ακόμη και από ιδεολογίες και ιδανικά. Αισθάνεται προδομένος από όλους και από

όλα. Αυτό το δείχνει καθημερινά όχι μόνο στις δημοσκοπήσεις, αλλά και γενικά με τη συμπεριφορά του. Παρατηρούμε ότι οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται πλέον για τα κοινά και έχουν χάσει κάθε όρεξη για προσφορά στο κοινωνικό σύνολο.
Η παρακμή αυτή εκδηλώνεται έντονα στους διάφορους κοινωνικούς, πολιτιστικούς, περιβαλλοντικούς και γενικά εθελοντικούς συλλόγους. Ενώ θα έπρεπε να συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Σήμερα που λόγω της οικονομικής κρίσης, πολλοί συνάνθρωποί μας αντιμετωπίζουν ακόμη και πρόβλημα επιβίωσης, θα έπρεπε να ανθεί η εθελοντική προσφορά όχι μόνο αγαθών, αλλά και υπηρεσιών. Εντούτοις δύσκολα βρίσκονται άτομα πρόθυμα να βοηθήσουν και να στελεχώσουν εθελοντικές ομάδες.
Σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά χρειάζονται εθελοντές που θα βοηθήσουν στην προστασία του φυσικού μας περιβάλλοντος, διότι στα πλαίσια της λιτότητας τα κρατικά κονδύλια για την προστασία των δασών και γενικά της φύσης μας έχουν σχεδόν μηδενιστεί και το προσωπικό των αρμόδιων υπηρεσιών έχει ελαττωθεί δραματικά. Φέτος, ώσπου ακόμη είναι νωρίς, θα πρέπει να οργανωθούν πολύ καλά οι διάφοροι φυσιολατρικοί σύλλογοι και εθελοντικές ομάδες, διότι το καλοκαίρι θα έχουμε πολλά και σοβαρά προβλήματα με τα δάση μας. Τα δάση μας, που κινδυνεύουν όχι μόνο το καλοκαίρι από τις πυρκαγιές, αλλά και όλο το χρόνο από την ανεξέλεγκτη υλοτομία, τώρα μάλιστα που πολλοί προτιμούν για τη θέρμανσή τους τα ξύλα. Μέσα στις ομάδες αυτές ασφαλώς εντάσσονται και οι κυνηγετικοί σύλλογοι καθώς και οι ερασιτέχνες ψαράδες. Σήμερα επίσης οι εθελοντικές ομάδες μπορούν να βοηθήσουν με διάφορους τρόπους την τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία επίσης στερείται οικονομικών πόρων και προσωπικού.
Όπως γράφαμε και σε πρόσφατο σημείωμά μας, σήμερα έχουμε μεγάλη ανάγκη τους πολιτιστικούς μας συλλόγους, διότι μέσα από αυτούς διατηρούμε την παράδοση, τον πολιτισμό και τελικά τον ίδιο τον καθαρό ελληνισμό μας. Αφού η πολιτεία έπαψε να στηρίζει τα πολιτιστικά σωματεία, θα πρέπει ο καθένας μας με τις δυνάμεις που διαθέτει να βοηθήσει στη διατήρηση και την ανάπτυξή τους.
Αύριο αρχίζει η Αποκριά. Χαιρόμαστε που φέτος η επιτροπή της Αποκριάς του Δήμου μας κατάλαβε ότι Αποκριά στη Νάουσα είναι οι Γενίτσαροι με τις Μπούλες, τα πολλά λαογραφικά μας συγκροτήματα και η αγνή λαϊκή σάτιρα. Ας ελπίσουμε ο καιρός να είναι καλός, ώστε να έχουμε πολλούς επισκέπτες, οι οποίοι θα φύγουν με τις καλλίτερες εντυπώσεις, όχι μόνο από το δρώμενο, αλλά και από την παραδοσιακή Ναουσαίϊκη φιλοξενία

ΚΑΛΗ ΑΠΟΚΡΙΑ

Άσπρες μέρες...

Βρισκόμαστε στην καρδιά του χειμώνα και η πόλη μας, για δεύτερη φορά μέσα σε μια βδομάδα, ντύθηκε πάλι στα λευκά. Τα χιόνια που εδώ και δυο μήνες σκέπαζαν το βουνό μας κατέβηκαν και στα χαμηλά, για να μας θυμίσουν ότι έχουμε χειμώνα, για να ομορφύνουν τη Νάουσα, για να κλείσουν τα σχολεία, προς χαρά των παιδιών και για να έχουμε την ψευδαίσθηση ότι βλέπουμε επιτέλους μια άσπρη μέρα, την ώρα που μαυρίλα και απογοήτευση σκεπάζει όλη τη χώρα, με το νέο μνημόνιο που μας περιμένει.

Πράγματι είναι πανέμορφη η πόλη μας, το πάρκο, ο Αι Νικόλας, ντυμένα όλα στα άσπρα. Όμως πολλοί δεν μπορούν να χαρούν αυτή την ομορφιά, διότι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Ενώ οι μισθοί συνεχώς μειώνονται, η τιμή του πετρελαίου παίρνει την ανηφόρα και η θέρμανση των σπιτιών κοστίζει μια ολόκληρη περιουσία. Σε απελπιστική κατάσταση βρίσκονται οι ήδη άνεργοι καθώς και πολλοί που με τα νέα οικονομικά μέτρα φοβούνται ότι θα χάσουν τη δουλειά τους. Ευτυχώς στην πόλη μας, για την ώρα τουλάχιστον, δεν έχουμε άστεγους, διότι με το κρύο που επικρατεί σίγουρα θα κινδύνευε και η ίδια η ζωή τους. Ευτυχώς επίσης που μερικές μέρες κλείνουν και τα σχολεία και έτσι περιορίζονται τα τεράστια έξοδα που χρειάζονται οι δήμοι για τη θέρμανσή τους, μια εποχή μάλιστα που έχουν μειωθεί δραματικά οι σχετικές πιστώσεις.
Είναι πανέμορφη η χιονισμένη φύση μας. Το χιόνι είναι δώρο θεού, διότι βοηθάει στον καθαρισμό από μικρόβια και στον εμπλουτισμό των υπόγειων δεξαμενών. Έτσι οι αγρότες μπορούν να κοιμούνται ήσυχοι, διότι το καλοκαίρι θα έχουν νερά για το πότισμα των χωραφιών τους. Όμως το κρύο δυσκολεύει τη ζωή των σπάνιων μεταναστευτικών πουλιών, που ξεχειμωνιάζουν στους υγρότοπους της πατρίδας μας. Κινδυνεύουν όχι μόνο γιατί δυσκολεύονται να βρουν τροφή, αλλά και από μερικούς ασυνείδητους και παράνομους κυνηγούς. Επίσης τα πολλά χιόνια και οι καταρρακτώδεις βροχές δημιούργησαν και πολλά προβλήματα. Στην πολύπαθη Ηλεία είχαμε πλημμύρες με πολλές καταστροφές, ο Έβρος για μια ακόμη φορά πλημμύρισε και κατέστρεψε όχι μόνο καλλιέργειες, αλλά και νοικοκυριά στα φτωχά ακριτικά μας χωριά.
Είναι όμορφο να βλέπουμε στον ουρανό τις νιφάδες χιονιού να πέφτουν. Όμως την ίδια ώρα από τις καμινάδες των σπιτιών βγαίνουν όλο και περισσότερα επικίνδυνα καυσαέρια. Μάλιστα φέτος με την αύξηση της τιμής του πετρελαίου πολλοί προτίμησαν να καίνε ξύλα σε τζάκια και σόμπες, με αποτέλεσμα από τις απλές καμινάδες να βγαίνουν ακατέργαστα καυσαέρια. Η καπνιά και τα υπόλοιπα μικροσωματίδια γέμισαν κυριολεκτικά την ατμόσφαιρα σε πόλεις και χωριά. Ένα τζάκι βγάζει πολλαπλάσια καυσαέρια από μια κεντρική θέρμανση, που λειτουργεί με πετρέλαιο. Επίσης καθημερινά αυξάνονται τα κρούσματα παράνομης υλοτόμησης, η οποία τείνει να οδηγήσει σε εξαφάνιση των δασών μας. Ίσως η καλύτερη λύση βρίσκεται στα βιομηχανοποιημένα προϊόντα καύσιμης βιομάζας, τα οποία προέρχονται από επεξεργασία υπολειμμάτων ξυλείας, έχουν μεγαλύτερη θερμαντική απόδοση και δεν επιβαρύνουν σε τόσο μεγάλο βαθμό το περιβάλλον.
Ακόμη ένα καλό που μας κάνει το χιόνι είναι να αφήσουμε, έστω για μερικές μέρες, το αυτοκίνητο και έτσι να κάνουμε οικονομία και παράλληλα καλό στο φυσικό περιβάλλον και στην υγεία μας. Ήδη οι ψηλές τιμές των καυσίμων ανάγκασαν στις μεγάλες πόλεις πολλούς να προτιμήσουν για τη μεταφορά τους τα μαζικά μέσα συγκοινωνίας ή ακόμη και τα πόδια τους. Μάλιστα σύμφωνα με μετρήσεις περιορίστηκε περίπου κατά 6% η κίνηση στους κεντρικούς δρόμους της πρωτεύουσας.
Τέλος τα χιόνια και το κρύο μας ενθαρρύνουν να πιστέψουμε ότι ακόμη δεν μας επισκέφθηκε η κλιματική μεταβολή εξ αιτίας του φαινόμενου του θερμοκηπίου.
Ας ζήσουμε λοιπόν για λίγο τις όμορφες άσπρες μέρες, γιατί οι μαύρες που θα ακολουθήσουν φαίνεται πως θα είναι πολύ περισσότερες…

Αντεπίθεση πολιτισμού

Πριν λίγες μέρες όλοι θρηνήσαμε τον άδικο χαμό ενός σπουδαίου Έλληνα, του διάσημου σκηνοθέτη Θόδωρου Αγγελόπουλου, ο οποίος με την εργατικότητα και την μοναδική του τέχνη κέρδισε σημαντικά διεθνή βραβεία και έκανε γνωστή σ’ όλο τον κόσμο τη μικρή Ελλάδα. Ο μεγάλος αυτός καλλιτέχνης, που τόσο ξαφνικά έφυγε από κοντά μας, σε μια από τις τελευταίες του συνεντεύξεις τόνισε ότι για να ξεπεράσουμε τη μεγάλη οικονομική κρίση, που μαστίζει την ελληνική κοινωνία, χρειάζεται μια αντεπίθεση πολιτισμού.
Έχουμε πράγματι τόσα πολλά να δείξουμε και να δώσουμε σ’ όλο τον κόσμο όχι μόνο μέσα από τον αρχαίο, αλλά και τον σύγχρονο πολιτισμό μας, τα οποία μπορούν να ανατρέψουν με τον καλύτερο τρόπο την κακή εικόνα που σχηματίστηκε διεθνώς από τα διάφορα ΜΜΕ και άλλα ύποπτα κέντρα για τη χώρα μας και το λαό μας.
Η Ελλάδα δίκαια θεωρείται η γενέτειρα του Δυτικού πολιτισμού. Από εδώ ξεκίνησαν τα γράμματα, οι καλές τέχνες, το θέατρο και η δημοκρατία. Σε όλον τον κόσμο ακόμη και σήμερα παίζονται οι αρχαίες τραγωδίες, οι οποίες όχι μόνο συγκινούν αλλά κυρίως διδάσκουν τα αιώνια και πανανθρώπινα ιδανικά. Ασφαλώς κανένας ξένος θίασος δεν μπορεί να συναγωνιστεί τις μεγάλες παραστάσεις των κρατικών μας σκηνών, που κάθε χρόνο δίνονται στην Επίδαυρο, στο Ηρώδειο και σε άλλα αρχαία και

σύγχρονα θέατρα. Όμως και οι σύγχρονοι καλλιτέχνες μέσα από τη σκληρή δουλειά τους κάθε χρόνο κερδίζουν διεθνή βραβεία στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση, στο θέατρο, στη μουσική, στη ζωγραφική, στη γλυπτική και στις άλλες καλές τέχνες. Επίσης οι συγγραφείς μας, ποιητές και πεζογράφοι, μέσα από τα πονήματά τους, ταξιδεύουν σ’ όλο τον κόσμο το ελληνικό πνεύμα και τον ελληνικό πολιτισμό. Μαζί με τον πολιτισμό πάει συνήθως και ο υγιής αθλητισμός, όπου και εκεί έχουμε να δείξουμε τα τελευταία χρόνια, παρά τις αντίξοες συνθήκες, πολλά και σημαντικά.
Ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πολιτισμού ανήκει στη μεγάλη λαϊκή παράδοσή μας. Η δημοτική μας μουσική, ο χορός, τα ήθη και έθιμα του λαού μας, μας δένουν με το παρελθόν, μας στηρίζουν στο παρόν και μας δίνουν ελπίδα και νόημα για το μέλλον. Είναι μεγάλο το έργο που επιτελούν τα παραδοσιακά συγκροτήματα, οι λαογραφικοί σύλλογοι, οι λαϊκοί οργανοπαίκτες, ζωγράφοι κ.λ.π.
Στον τόπο μας, στη μικρή μας Νάουσα, η παράδοση είναι πάντοτε σε ημερήσια διάταξη. Θεματοφύλακες είναι ο πολλοί πολιτιστικοί μας σύλλογοι. Μάλιστα τις μέρες αυτές είχαμε ακόμη πολλές και όμορφες εκδηλώσεις και πανηγύρια. Το κουρμπάνι του Αγίου Αθανασίου στο Αρκοχώρι και του Αγίου Τρίφωνα στο Στενήμαχο είναι έθιμο που κρατάει τις ρίζες του ακόμη από την αρχαιότητα. Σε ένα μήνα θα έχουμε επίσης το μοναδικό μας δρώμενο τις Μπούλες. Ακόμη και η πρωτοφανής επιτυχία που γνώρισε η θεατρική παράσταση της «ομάδας Ανταρτών» στο Δημοτικό μας θέατρο στην τοπική μας διάλεκτο και με μνήμες από το παρελθόν, δείχνει ότι ο κόσμος, παλιοί και νέοι, αγαπάει τον πολιτισμό και την παράδοση.
Όμως δυστυχώς φαίνεται ότι η μεγάλη οικονομική κρίση έπληξε και τις εκδηλώσεις πολιτισμού. Η αγωνία που εξέφρασε ο φίλος μας κυρ Μανόλης, γραμματέας του Πυρσού την περασμένη Κυριακή, στην κοπή της πίτας του συλλόγου, για το μέλλον του μοναδικού διεθνούς φεστιβάλ που έχουμε στη Νάουσα, είναι ενδεικτική της κατάστασης που επικρατεί. Η πολιτεία δεν στηρίζει πια τα πολιτιστικά σωματεία, ο κόσμος αδυνατεί να πληρώσει έστω και το αντίτιμο ενός εισιτηρίου.
Για να ξεπεράσουμε λοιπόν αυτή τη μεγάλη κρίση, πρέπει να αντεπιτεθούμε. Έχουμε ένα ισχυρό όπλο, τον πολιτισμό και την παράδοσή μας. Πολιτεία, φορείς και κόσμος πρέπει με κάθε τρόπο, έστω και με θυσίες, να στηρίξουμε ό, τι έχει σχέση με τον πολιτισμό μας, εάν πραγματικά θέλουμε να συνεχίσουμε να υπάρχουμε σαν έθνος και σαν περήφανος λαός.

Οι λίμνες και τα ποτάμια μας κινδυνεύουν

Σε προηγούμενο σημείωμά μας αναφερθήκαμε στους κινδύνους που διατρέχουν οι θαλάσσιοι οργανισμοί από την παράνομη αλιεία. Όμως αρκετά μεγάλο πρόβλημα αντιμετωπίζουν τα ψάρια και πολλοί ακόμη ζωικοί και φυτικοί οργανισμοί, που ζουν στα εσωτερικά νερά, στις λίμνες και στα ποτάμια.
Η Ελλάδα λόγω της γεωγραφικής θέσης, της γεωμορφολογίας, του κλίματος καθώς και της γεωλογικής της ιστορίας δεν διαθέτει ιδιαίτερα αξιόλογες λίμνες και ποτάμια. Εκτός από τη Μεγάλη Πρέσπα, την οποία μοιραζόμαστε με τα γειτονικά μας κράτη, η μεγαλύτερη λίμνη μας είναι η Τριχωνίδα με επιφάνεια περίπου 100 τ. χλμ. Ενώ από τα ποτάμια μας το μεγαλύτερο μήκος (εντός Ελλάδας) έχει ο Αλιάκμονας, περίπου 300 χλμ. και τη μεγαλύτερη ποσότητα νερού ο Αχελώος. Τα

σχετικά μικρά ποτάμια και οι λίγες και μικρές λίμνες μας αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα επιβίωσης, λόγω της ξηρασίας, της υπερεκμετάλλευσης των νερών τους, των αμμοληψιών, του κυνηγιού και του παράνομου ψαρέματος καθώς και της μεγάλης βιομηχανικής αστικής και αγροτικής ρύπανσης. Ασφαλώς όλα αυτά συντελούν στην υποβάθμιση του υδάτινου οικοσυστήματος και την εξαφάνιση πολλών οργανισμών.
Στα γλυκά νερά των ποταμών και των λιμνών μας συναντιόνται περισσότερα από 130 είδη ψαριών. Από αυτά τα περισσότερα είναι ψάρια των γλυκών νερών. Επίσης ένα μεγάλο ποσοστό ψαριών είναι ενδημικά, ζουν δηλαδή μόνο στη χώρα μας, όπως η λιπαριά που ζει στη Βόλβη. Τα πιο γνωστά ψάρια των ελληνικών εσωτερικών υδάτων είναι το γριβάδι, η πέστροφα, το τσιρόνι, το χέλι, το γλινί, ο κέφαλος, η τούρνα, η πεταλούδα κ.λ.π. Περίπου 20 είδη ψαριών έχουν εισαχθεί από τις γειτονικές κυρίως χώρες.
Η ανάπτυξη της βιομηχανίας είχε δραματικές συνέπειες όχι μόνο στην ποιότητα των εσωτερικών νερών, αλλά και στην ίδια την ύπαρξη των λιμνών και ποταμών μας. Η μεγάλη ποσότητα νερού που χρειάζονται ορισμένες βιομηχανίες οδήγησε κυριολεκτικά στην εξαφάνιση λιμνών, όπως π.χ. η Κορώνεια. Επίσης η ανεξέλεγκτη και χωρίς καμία επεξεργασία απόρριψη των στερεών απορριμμάτων και υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στις λίμνες και τα ποτάμια οδήγησε όχι απλά στην υποβάθμιση, αλλά στη νέκρωση πολλών ποταμών, λιμνών και καναλιών. Κοντινό παράδειγμα είναι η τάφρος 66, όπου κάθε χρόνο χιλιάδες ψάρια πεθαίνουν λόγω της μεγάλης ρύπανσης.
Τα εσωτερικά υδατικά οικοσυστήματα κινδυνεύουν επίσης από τη σύγχρονη γεωργία. Η υπεράντληση του νερού για τα ποτίσματα υδροβόρων καλλιεργειών σε συνδυασμό με τα φράγματα είχε συνέπεια να αποξηρανθούν πολλά ποτάμια και να εξαφανιστούν πολλά είδη ψαριών και άλλων υδρόβιων οργανισμών. Επίσης η μεγάλη χρήση των λιπασμάτων οδήγησε πολλές λίμνες στο φαινόμενο του ευτροφισμού με συνέπεια τη δραματική μείωση του πολύτιμου οξυγόνου για τους υδρόβιους οργανισμούς. Το καταπράσινο στρώμα πλαγκτού και τα πολλά ψόφια ψάρια που βλέπουμε το καλοκαίρι να επιπλέουν στις λίμνες μας είναι αποτέλεσμα της σύγχρονης γεωργίας.
Ακόμη και η κτηνοτροφία αποτελεί κίνδυνο για τις λίμνες και τα ποτάμια μας. Όχι μόνο με τα απόβλητα των κτηνοτροφικών μονάδων, που παράνομα διοχετεύονται σ’ αυτές αλλά και με τη βόσκηση στις όχθες των ποταμών και των λιμνών, διότι στις περιοχές αυτές πολλά ψάρια και άλλοι υδρόβιοι οργανισμοί γεννούν τα αυγά τους ή βρίσκουν τροφή.
Επίσης η ανάπτυξη των πόλεων και κυρίως των τουριστικών κέντρων κοντά στις λίμνες και τα ποτάμια σημαίνει μεγάλη άντληση νερών για ύδρευση και οικιακή χρήση καθώς και ρύπανση με τις αποχετεύσεις και τα στερεά απόβλητα των παρακείμενων καταστημάτων, κέντρων αναψυχής κ.λ.π.
Οι αμμοληψίες επίσης στερούν τα ποτάμια από την πολύτιμη άμμο, όπου βρίσκουν τροφή ή φωλιάζουν τα ψάρια και άλλοι οργανισμοί.
Πρόβλημα αποτελούν και οι ιχθυογεννητικοί σταθμοί, οι οποίοι μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία στο λιμναίο οικοσύστημα. Επίσης ορισμένα ξένα είδη που εισήχθηκαν στις ελληνικές λίμνες δημιούργησαν τεράστιο πρόβλημα, διότι πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα σε βάρος των ντόπιων ψαριών και έτσι καταστρέφεται η αναγκαία βιοποικιλότητα. Τέτοια περίπτωση είναι το πρικί, που εισήχθηκε παλαιότερα για τον εμπλουτισμό της λίμνης της Καστοριάς, καθώς και ακόμη είκοσι ξένα είδη που μπήκαν στις ελληνικές λίμνες και ποτάμια.
Τέλος το εντατικό και κυρίως το παράνομο ψάρεμα δίνει την χαριστική βολή στις πολύπαθες ελληνικές λίμνες και ποτάμια. Στις λίμνες μας ψαρεύουν περίπου 1500 επαγγελματίες ψαράδες και πολλαπλάσιος αριθμός «ερασιτεχνών». Οι επαγγελματικές ψαρόβαρκες που συναντούμε στις μεγάλες λίμνες είναι γύρω στις 800. Δυστυχώς παρόλο, που λόγω των πολλών προβλημάτων ελαττώθηκε δραματικά ο αλιευτικός μας πλούτος, εντούτοις ακόμη αρκετοί ψαράδες χρησιμοποιούν άκρως επικίνδυνες μεθόδους ψαρέματος, όπως χημικές ουσίες, δυναμίτιδα, παράνομα δίχτυα κ.λ.π. Τις προάλλες είχαμε καταγγελίες για τεράστια καταστροφή που συντελείται στον Έβρο από τους βόρειους γείτονές μας. Με τις χημικές ουσίες και τα μεγάλα δίχτυα που χρησιμοποιούν κυριολεκτικά δεν αφήνουν λέπι. Ακόμη και στα ποτάμια του σημαντικότερου εθνικού μας δρυμού, στη Βάλια Κάλντα, καταγγέλθηκε «ψάρεμα» με χλωρίνη.
Στην περιοχή μας ο τοπικός δραστήριος Σύλλογος ψαράδων κάθε χρόνο κάνει φιλότιμες προσπάθειες τόσο για τον καθαρισμό της Αράπιτσας, όσο και στον εμπλουτισμό με γόνο πέστροφας, όμως οι υπερδραστήριοι γνωστοί – άγνωστοι παράνομοι ψαράδες, που δεν έχουν ούτε ιερό ούτε όσιο, καιροφυλακτούν και δεν αφήνουν να προκόψει καμία προσπάθεια.
Εάν θέλουμε λοιπόν να εξακολουθούμε να απολαμβάνουμε την άγρια πέστροφα, το γριβάδι, τα τσιρόνια και τα άλλα πεντανόστιμα και υγιεινά ψάρια των ποταμών και λιμνών μας, χρειάζεται να δείξουμε όλοι ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προσοχή.
Τελικά για μια ακόμη φορά δεν μπορούμε παρά να θυμηθούμε τα λόγια του περίφημου ινδιάνου: «Όταν το τελευταίο δένδρο καεί, ο τελευταίος ποταμός ρυπανθεί και πεθάνει το τελευταίο ψάρι, τότε ο άνθρωπος θα διαπιστώσει πως δεν μπορεί να τραφεί με χρήματα».
οργανισμών.

Απαγόρευση του καπνίσματος

Αφορμή για το σημερινό μας σχόλιο στάθηκε η αγωνιώδης επιστολή άγνωστου, η οποία δημοσιεύτηκε στο προηγούμενο φύλλο της εφημερίδας μας. Ο φίλος μας με το δίκιο του διαμαρτύρεται για την μη τήρηση του νόμου «περί απαγόρευσης του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους». Ένας νόμος, ο οποίος ξεκίνησε με πολύ όμορφες κουβέντες και τυμπανοκρουσίες από τους αρμόδιους υπουργούς, δημάρχους κ.λ.π. και όπως ήταν αναμενόμενο κατέληξε σε ένα πανέμορφο φιάσκο. Φάνηκε για μια ακόμη φορά ότι δυστυχώς στη χώρα μας οι κυβερνήσεις και οι δημοτικοί μας άρχοντες αδυνατούν να εφαρμόσουν τους νόμους, που οι ίδιοι ψήφισαν, όχι γιατί δεν μπορούν, αλλά μάλλον γιατί δεν θέλουν ή γιατί δεν μπορούν να ξεπεράσουν ορισμένα διλήμματα…
Οι πολλές και άσχημες επιπτώσεις της συνήθειας του καπνίσματος στην υγεία μας είναι πλέον γνωστές. Η νικοτίνη θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα ναρκωτικά και μαζί με τις εκατοντάδες ακόμη χημικές ουσίες, που περιέχονται στο τσιγάρο, οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην αρρώστια και ακόμη στο θάνατο. Κάθε χρόνο στη χώρα μας πεθαίνουν από καρκίνο του πνεύμονα, καρδιοπάθειες και άλλες σοβαρές ασθένειες χιλιάδες άνθρωποι. Επίσης είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι επιπτώσεις δεν έχουμε μόνο στην υγεία των καπνιστών, αλλά και των μη καπνιστών που συχνάζουν ή δουλεύουν στον ίδιο χώρο με αυτούς. Ορισμένες φορές το παθητικό κάπνισμα αποδεικνύεται πιο επικίνδυνο από το ενεργητικό, κυρίως όταν πρόκειται για μικρά παιδιά. Όλα αυτά τα γνωρίζουν πολύ καλά οι καπνιστές, όμως δυσκολεύονται να το παραδεχτούν δημόσια και πολύ περισσότερο να σταματήσουν αυτή την επικίνδυνη εξάρτηση.
Κάποτε το κάπνισμα θεωρούνταν αποκλειστικό προνόμιο των ανδρών. Πριν μισό αιώνα δεν θεωρούνταν «άνδρας» κάποιος ο οποίος δεν κάπνιζε. Μάλιστα το τσιγάρο είχε προτεραιότητα ακόμη και από τη διατροφή. Είναι γνωστές οι εκφράσεις «δεν έχω λεφτά ούτε για τσιγάρα» ή «θα σου φέρνω τσιγάρα στη φυλακή» κ.λ.π. Σήμερα ίσως το κάπνισμα είναι πιο διαδεδομένο στο γυναικείο φύλο και αρκετοί νέοι έχουν το θάρρος να το απορρίπτουν, παρά τον βομβαρδισμό προκλήσεων που δέχονται καθημερινά.
Στη χώρα μας αρκετές φορές στο παρελθόν θεσπίστηκαν νόμοι και βγήκαν υπουργικές και υγειονομικές αποφάσεις για τον περιορισμό του καπνίσματος σε δη-μόσιους χώρους, κυρίως νοσοκομεία, σχολεία, μέσα μαζικής μεταφοράς κ.λ.π. Ίσως το μόνο που τηρήθηκε ήταν η απαγόρευση στα μέσα μαζικής μεταφοράς, με εξαίρεση τα τρένα, όπου μερικές φορές γίνονται και λίγα «στραβά μάτια». Πριν δυόμισι χρόνια λοιπόν φάνηκε ότι η πολιτεία αποφάσισε να εφαρμόσει ξαφνικά τα πιο δραστικά μέ-τρα, απαγορεύοντας το κάπνισμα καθολικά σε όλους τους κλειστούς χώρους, ακόμη και στα καφενεία. Έτσι πιστέψαμε προς στιγμή ότι θα γίνουμε επιτέλους ευρωπαίοι. Πράγματι στην αρχή ο νόμος εφαρμόστηκε σχεδόν παντού. Όμως στη συνέχεια τα πράγματα άλλαξαν. Οι δυο προεκλογικές περίοδοι, που μεσολάβησαν και η μεγάλη οικονομική κρίση οδήγησαν τον αντικαπνιστικό νόμο στον κάλαθο των αχρήστων. Ίσως έχουν το δίκιο τους μερικοί μαγαζάτορες που θεωρούν ότι λόγω του νέου νόμου περιορίστηκε η πελατεία τους. Είναι όμως απαράδεκτο οι διοικητές δημόσιων οργανισμών να επιτρέπουν στους υπαλλήλους τους να καπνίζουν μέσα στο χώρο της δουλειάς τους.
Η μη εφαρμογή του νόμου ίσως οφείλεται στη μεγάλη απολυτότητα και αυστηρότητά του. Δεν γίνεται ξαφνικά να απαγορεύεται παντού κάτι που μέχρι σήμερα ήταν ανεκτό και διαδεδομένο. Ίσως θα έπρεπε να δίνεται το δικαίωμα στους ιδιοκτήτες καφενείων και χώρων εστίασης να επιλέγουν αν στο κατάστημά τους επιτρέπεται ή όχι το κάπνισμα. Έτσι σίγουρα τα περισσότερα καταστήματα θα ήταν καπνιστών, αλλά είναι εξίσου σίγουρο ότι οι δυο - τρεις έξυπνοι καταστηματάρχες, που θα απα-γόρευαν το κάπνισμα στο μαγαζί τους, θα θησαύριζαν. Αμφιβάλει κανείς αν στην πόλη μας είχαμε δέκα καφετερίες ή ταβέρνες καπνιστών και δύο μη καπνιστών, ότι οι δύο θα είχαν περισσότερο κόσμο; Διότι καθημερινά πολλαπλασιάζονται αυτοί που ενοχλούνται από τον καπνό του τσιγάρου και θέλουν να πιουν τον καφέ και το ποτό τους σε ένα όμορφο καθαρό και υγιεινό περιβάλλον.
Όπως έχουν δικαιώματα οι καπνιστές έτσι έχουν δικαιώματα και οι μη καπνιστές. Θα έπρεπε λοιπόν όχι η πολιτεία, αλλά οι οργανωμένοι σύλλογοι καφεζυθοπωλών να προτείνουν και να εφαρμόσουν την παραπάνω πρακτική. Έτσι δεν θα υπήρχαν παράπονα από κανέναν…

Παράνομη Αλιεία

Γράφαμε στο προηγούμενο σημείωμά μας για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στο φυσικό μας περιβάλλον το παράνομο και ανεξέλεγκτο κυνήγι. Δυστυχώς τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα στις θάλασσες. Το παράνομο ψάρεμα και η υπεραλίευση μπορεί να οδηγήσει πολύ σύντομα στην εξαφάνιση πολλών ειδών ψαριών και άλλων θαλάσσιων οργανισμών.
Από τα προϊστορικά χρόνια ο άνθρωπος γνώριζε τον πλούτο που περιέχει η θάλασσα και κατάφερνε με διάφορους τρόπους να ψαρεύει για να ικανοποιήσει τις διατροφικές του ανάγκες. Με την πάροδο του χρόνου εφευρέθηκαν νέες μέθοδοι αλιείας, οι οποίες φέρνουν μεγαλύτερη συγκομιδή και με γρήγορο και εύκολο τρόπο. Τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκαν τεράστιοι αλιευτικοί στόλοι, οι οποίοι κυριολεκτικά οργώνουν τις θάλασσες σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη μας. Στην Ελλάδα, μια χώρα με μεγάλη ναυτική παράδοση ασχολούνται μόνο με την παράκτια αλιεία περίπου 40.000

επαγγελματίες αλιείς χρησιμοποιώντας περισσότερα από 20.000 μικρά σκάφη. Στη μέση αλιεία, η οποία γίνεται στο πέλαγος, έχουμε μεγαλύτερα σκάφη, κυρίως μηχανότρατες, οι οποίες χρησιμοποιούν συρόμενα δίχτυα ή τα γρι – γρι, τα οποία κυκλώνουν με δίχτυα μια μεγάλη θαλάσσια περιοχή.
Ο κίνδυνος που απειλεί τους θαλάσσιους οργανισμούς προέρχεται κυρίως από τις μεθόδους αλιείας που χρησιμοποιούνται. Δυστυχώς δεν είναι λίγοι οι ασυνείδητοι ψαράδες, οι οποίοι ψαρεύουν σε περιόδους αναπαραγωγής των ψαριών. Ψαρεύοντας τα νεογέννητα ψαράκια ή τα θηλυκά, που είναι γεμάτα με αυγά, οδηγούν στη μείωση των θαλάσσιων αποθεμάτων. Υπάρχουν και οι χειρότεροι, που χρησιμοποιούν παράνομους τρόπους, όπως δυναμίτιδες, χλωρίνες κ.λ.π. έτσι όχι μόνο σκοτώνουν ό, τι ζωντανό βρεθεί μπροστά τους, αλλά επίσης ρυπαίνουν σε πολύ επικίνδυνο βαθμό τα νερά, στερώντας τη ζωή για μεγάλο χρονικό διάστημα. Φυσικά πολλοί πληρώνουν την παρανομία τους με την ίδια τη ζωή τους.
Ακόμη μεγάλο ρόλο παίζει το είδος των διχτυών που χρησιμοποιούνται. Η μεγαλύτερη καταστροφή προκαλείται από τις τράτες, οι οποίες χρησιμοποιούν συρόμενα δίχτυα, τα οποία κυριολεκτικά κτενίζουν το βυθό, δεν αφήνουν τίποτε ζωντανό να τους ξεφύγει. Αποτέλεσμα είναι να ψαρεύονται πολλά μικρά ψάρια, τα οποία στη συνέχεια ξαναπετιούνται, νεκρά πλέον, στη θάλασσα. Επίσης ψαρεύονται διάφορα είδη άλλων μη φαγώσιμων οργανισμών, τα οποία και αυτά απορρίπτονται. Έτσι απογυμνώνεται ο βυθός και διαταράσσεται η βιοποικιλότητα με αποτέλεσμα την εξαφάνιση πολλών οργανισμών και φυσικά τη μείωση των αλιευμάτων. Επίσης τα δίχτυα αφρού και αυτά συγκεντρώνουν πολλά μη φαγώσιμα είδη, που ξαναπετιούνται στη θάλασσα. Ανάμεσα σ’ αυτά μπορεί να είναι μικρά ψάρια καθώς και σπάνια είδη, όπως χελώνες, δελφίνια, πουλιά κ.λ.π. Στον Βόρειο Ατλαντικό κάθε χρόνο παγιδεύονται από τα δίκτυα περισσότερα από 700.000 πουλιά, 15.000 θαλάσσια θηλαστικά κ.λ.π. Ακόμη και τα δίκτυα με μικρό άνοιγμα μπορούν να κάνουν ζημιά, συγκεντρώνοντας τον πολύτιμο γόνο. Μεγάλη ζημιά κάνουν επίσης τα υλικά που πετιούνται στη θάλασσα από τα αλιευτικά σκάφη, τόσο χημικές ουσίες, πετρέλαια κ.λ.π., όσο και τα άχρηστα δίχτυα, στα οποία μπορεί να παγιδευτούν και να πεθάνουν πολλά ψάρια και άλλα ζώα της θάλασσας.
Όλα αυτά τα γνωρίζει η πολιτεία, όμως παρά τα προβλεπόμενα αυστηρά πρόστιμα, φαίνεται ότι δεν διαθέτει τα μέσα και το απαραίτητο προσωπικό για την επιβολή του νόμου. Τα γνωρίζουν και οι ψαράδες μας, όμως δυστυχώς πολλοί εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις παραπάνω μεθόδους αδιαφορώντας για το αύριο. Αδιαφορώντας για την εξαφάνιση των αλιευμάτων που θα οδηγήσει όχι μόνο στην υποβάθμιση των θαλασσών μας, αλλά και στην ανεργία των ίδιων των ψαράδων μας.