Βότανα του Βερμίου: 86. Πυξάρι

Ασφαλώς όλοι γνωρίζουμε το πυξάρι, το θάμνο που στολίζει το δασάκι του Αγίου Νικολάου. Το γνωρίζουμε ακόμη από τα στεφάνια που στεφανώνουμε τους ήρωες. Με πυξάρια διακοσμούμε το επιτάφιο και φτιάχνουμε όμορφα παρτέρια στους κήπους και τα πάρκα. Αυτό το ιδιαίτερα ανθεκτικό φυτό, γνωστό από την αρχαιότητα μπορεί να έχει και θεραπευτικές ιδιότητες.
Το πυξάρι φέρει την επιστημονική ονομασία Πυξός ο αειθαλής (Buxus sempervirens) και ανήκει στην οικογένεια των Βουξίδων (Buxaceae). Είναι γνωστό και σαν τσιμσήρι, ζελενιά, βάγια κ.λ.π.. Είναι αειθαλής πολυετής θάμνος με ύψος περίπου 1 – 2 μ. (σπάνια μέχρι 8μ). Θα τον συναντήσουμε σε σκιερές περιοχές των βουνών μέχρι 2.200μ υψόμετρο, συνήθως μέσα σε δάση. Περισσότερο συναντάται σε ασβεστολιθικά και πυριγενή εδάφη στην ηπειρωτική Ελλάδα και συνήθως βορειότερα της Στερεάς Ελλάδας. Επίσης φυτρώνει σε περιοχές της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής γύρω από τη Μεσόγειο.
Το πυξάρι έχει βλαστό γυαλιστερό γκριζωπό και πολλά κλαδιά απ’ όπου βγαίνουν σύνθετα φύλλα, τα οποία αποτελούνται από μικρότερα σκουροπράσινα αβγοειδή γυαλιστερά φυλλαράκια μήκους 1 – 4 εκ. . Είναι φυτό μόνοικο, με αρσενικά και θηλυκά μικρά άνθη, που βγαίνουν μαζί και έχουν κιτρινωπό χρώμα. Ανθίζει στο τέλος της άνοιξης. Οι καρποί του είναι μικρές κάψες (1 εκ), που αποτελούνται από 3 τμήματα. Θεωρείται από τα πιο ανθεκτικά φυτά στη λειψυδρία, στο κρύο και στη ζέστη
Το πυξάρι περιέχει τη χημική ουσία μπουξίνη, η οποία μαζί με άλλα συστατικά (τανίνες κ.λ.π.) δίνει στο φυτό φαρμακευτικές ιδιότητες. Χρησιμοποιούνται κυρίως τα φύλλα και η φλούδα του για ρευματισμούς, σαν καθαρκτικό, διουρητικό, για δερματοπάθειες κ.λ.π. Όμως χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, διότι σε μεγάλες δόσεις μπορεί να είναι τοξικό.
Το πυξάρι είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Αναφέρεται σε συγγράμματα του Θεόφραστου και του Θεόκριτου. Ήταν γνωστό κυρίως για την ανθεκτικότητα του ξύλου του. Σήμερα το ξύλο του χρησιμοποιείται για την κατασκευή λεπτών αντικειμένων, έργων τέχνης, για μουσικά όργανα κ.λ.π. Ίσως μάλιστα από αυτό πήρε το όνομά της η πυξίδα (κουτί χρυσαφικών) των αρχαίων. Επίσης χρησιμοποιείται σαν καλλωπιστικό φυτό για φράκτες και για να στολίζει παρτέρια και πάρκα.

Βότανα του Βερμίου: 85. Βρωμούσα

Σ

ε παλαιότερο σημείωμά μας αναφερθήκαμε σε ένα από τα σημαντικότερα βότανα του βουνού μας, το οποίο έχει και πολλές θεραπευτικές ιδιότητες, τον Σαμπούκο. Σήμερα θα ασχοληθούμε με ένα ακόμη φυτό, που μοιάζει αρκετά με τον Σαμπούκο, εξ άλλου ανήκει στο

ίδιο γένος, όμως όχι μόνο δεν έχει τις ίδιες θεραπευτικές ιδιότητες, αλλά αντίθετα μυρίζει άσχημα και μπορεί να είναι επικίνδυνο στη βρώση. Πρόκειται για τον Σαμπούκο τον έβουλο, γνωστό περισσότερο σαν βρωμούσα ή βούζια ή βουζιά ή φρουσκλιά, χαμοσαμπούκος κ.λ.π.

Το επιστημονικό όνομα λοιπόν της βρωμούσας είναι Σαμπούκος, ο έβουλος (Sambucus ebulus) και ανήκει στην οικογένεια των Καπριφολιίδων (Caprifoliaceae). Ο γνωστός θεραπευτικός Σαμπούκος είναι ο Σαμπούκος ο μέλανας (Sampucus nigra). Τα δυο φυτά μπορεί να μοιάζουν αρκετά, όμως διαφέρουν πρώτα στο ύψος, ο Σαμπούκος είναι δένδρο που μπορεί να φθάσει σε ύψος τα 10μ., ενώ η βρωμούσα είναι θάμνος με ύψος το πολύ 2μ. Επίσης ο κορμός του Σαμπούκου είναι ξυλώδης, ενώ της Βρωμούσας πιο τρυφερός. Επίσης τα άνθη του Σαμπούκου έχουν πιο λευκό χρώμα με κίτρινους στήμονες, μυρίζουν όμορφα, ενώ της Βρωμούσας, έχουν μαύρους στήμονες και  όπως το λέει και η ονομασία, μυρίζουν πολύ άσχημα.

Η Βρωμούσα φυτρώνει πολύ εύκολα σε χωράφια, στις άκρες των δρόμων, στις πλαγιές του βουνού και γενικά δεν έχει ιδιαίτερη δυσκολία στην επιβίωσή της. Γιαυτό και εξαπλώνεται πολύ εύκολα σε μεγάλες εκτάσεις. Έχει μεγάλο ριζικό σύστημα, από το οποίο βγαίνουν οι πράσινοι βλαστοί του. Τα φύλλα του είναι σύνθετα μήκους περίπου 30 εκ. και αποτελούνται από 9 – 13 μικρότερα φυλλαράκια, με πριονωτή περιφέρεια σε σχήμα φτερού. Τα άνθη του βγαίνουν πολλά μαζί σε ταξιανθία κόρυμβο, αποτελούνται από 5 μυτερά πέταλα και ανάμεσά τους βγαίνουν οι κόκκινοι – μαύροι ανθήρες. Ανθίζει το καλοκαίρι. Ο καρπός είναι μαύρη ράγα με διάμετρο περίπου 5 χιλιοστά. Και οι καρποί βγαίνουν σαν μπουκετάκια στη θέση των ανθέων. 

Η Βρωμούσα είναι γνωστή από την αρχαιότητα. ίσως είναι η Χαμαιάκτη του Διοσκουρίδη. Οι παλαιότεροι την χρησιμοποιούσαν σαν καθαρκτικό ή για την καταπολέμηση σκουληκιών του εντέρου κ.λ.π. Σήμερα δεν χρησιμοποιείται, διότι είναι τοξική και μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για την υγεία μας. Μπορούμε όμως να χρησιμοποιήσουμε τους ώριμους καρπούς της για τη βαφή υφασμάτων.

Βότανα του Βερμίου: 84. Σκίλλα

Π

ολλές φορές γράψαμε για τα παράξενα, έως αστεία ονόματα που φέρουν μερικά βότανα, μάλιστα τα περισσότερα από αυτά μοιάζουν με ονόματα ζώων. Η σημερινή μας Σκίλλα ασφαλώς δεν έχει καμιά σχέση με τα σκυλιά, εξ άλλου γράφεται και με διαφορετική ορθογραφία. Όμως είναι ένα πανέμορφο μικρό ζουμπουλάκι, που σε λίγες βδομάδες, στην αρχή της

άνοιξης, θα το δούμε να ξεπροβάλει κάτω από τα πλατάνια του Αι Νικόλα και στις πλαγιές του Βερμίου, ακόμη και μέσα από το παγωμένο χιόνι.

Η Σκίλλα μας λοιπόν είναι ένα αγριολούλουδο, που φέρει το επιστημονικό όνομα Σκίλλα η δίφυλλη (Scilla bifolia), ανήκει στην οικογένεια των Λιλιίδων (Liliaceae) και στη χώρα μας εμφανίζεται σε διάφορα είδη, όπως π.χ. η Σκίλλα η φθινοπωρινή (Scilla autumnalis), η Σκίλλα η μεσσηνιακή (Scilla messeniaca) κ.λ.π. Σε ορισμένα βιβλία με το όνομα Σκίλλα αναφέρονται και φυτά του γένους Ουργινέα, όπως π.χ. η Σκίλλα η θαλασσινή ή παράλιος (Urginea maritime), η οποία είναι γνωστή και σαν σκυλοκρέμμυδο και είναι αρκετά πιο ψηλή από τη δικιά μας. 

Η Σκίλλα μοιάζει με μικρό γαλαζωπό ζουμπουλάκι, γιαυτό και ο Θεόφραστος την αναφέρει σαν «υάκινθο». Είναι πολυετές φυτό και η ρίζα του είναι ένας μικρός άσπρος βολβός που μοιάζει με κρεμμυδάκι. Το ύψος του δύσκολα ξεπερνάει τα 10 εκατοστά. Ο  βλαστός του είναι λεπτός σε χρώμα κοκκινωπό και από αυτόν βγαίνουν συνήθως δύο γραμμοειδή φύλλα - παράρριζα μήκους περίπου 10 εκατοστά και πλάτος 1 εκ. (στη Μεσσηνιακή Σκίλλα βγαίνουν 4 - 6 λίγο πιο φαρδιά φύλλα). Ανάμεσά τους ξεπροβάλλει το άνθος σε ταξιανθία βότρυ, που  αποτελείται από μικρά μωβ ή μπλε ανθάκια 1,5 εκατοστών με 6 σέπαλα (περιγώνιο). Ανθίζει στις αρχές της άνοιξης. Θα τη βρούμε στα δάση της ηπειρωτικής Ελλάδας, συνήθως σε υγρά και σκιερά μέρη.

Για τη δικιά μας Σκίλλα δεν γνωρίζουμε κάποιες ξεχωριστές ιδιότητες. Αντίθετα πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες έχει το σκυλοκρέμμυδο, που, όπως γράψαμε παραπάνω, μπορεί να φθάσει σε ύψος το 1,5 μέτρο και κάνει ένα αρκετά μακρύ άνθος, το οποίο αποτελείται από πολλά μικρότερα άσπρα ανθάκια. Χρησιμοποιούνταν σαν φάρμακο τόσο από τους Αρχαίους Αιγυπτίους, όσο και τους Έλληνες. Το περιγράφει μάλιστα και ο Διοσκουρίδης. Κυρίως ο βολβός του φυτού έχει πολύτιμες χημικές ουσίες, όπως ειδικά γλυκοζίδια, τανίνες, φυτικά έλαια κ.λ.π. και έχει ιδιότητες καρδιοτονωτικές. Επίσης χρησιμοποιείται σαν διουρητικό και αποχρεμπτικό. Όμως και σ’ αυτό το φυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, διότι η μεγάλες ποσότητες μπορεί να είναι επιβλαβείς στον οργανισμό και ορισμένα είδη είναι δηλητηριώδη. Γιαυτό, όπως γράφουμε τακτικά, ποτέ δεν χρησιμοποιούμε βότανα, εάν δεν τα γνωρίζουμε καλά και δεν συμβουλευτούμε κάποιον ειδικό γιατρό.

Η όμορφη, μικρή μας Σκίλλα χρησιμοποιείται και σαν καλλωπιστικό φυτό τόσο σε γλάστρες, όσο και σε παρτέρια.

Βότανα του Βερμίου: 83. Ορνιθόγαλο "το άστρο της Βηθλεέμ"

Tο Ορνιθόγαλο είναι ένα όμορφο αγριολούλουδο, που ταιριάζει στις γιορτινές μέρες που περνάμε. Γιατί είναι γνωστό και με το όνομα «αστέρι της Βηθλεέμ», επειδή το σχήμα του μοιάζει με αστέρι. Πρόκειται για ένα όμορφο φυτό που θα το δούμε να ξεπροβάλει στις πλαγιές του βουνού μας και στα χωράφια σε λίγους μήνες, στην αρχή της άνοιξης. Είναι γνωστό όχι μόνο για την ομορφιά του, αλλά και για τις πολλές θεραπευτικές του ιδιότητες. Το Ορνιθόγαλο λοιπόν είναι ένα φυτό που φέρει το επιστημονικό όνομα Ορνιθόγαλο (Ornithogalum), ανήκει στην οικογένεια Λιλιίδες (Liliaceae) και στη χώρα μας συναντάται σε περισσότερα από 20 είδη. Φυτρώνει επίσης σε πολλές χώρες της Μεσογείου και σε όλο τον κόσμο. Το όνομά του προέρχεται από τις λέξεις «όρνιθα» και «γάλα», δηλαδή είναι «του πουλιού το γάλα», ίσως λόγω του έντονου λευκού χρώματος που έχουν τα άνθη του. Το ορνιθόγαλο που φυτρώνει στα μέρη μας (Ornithogalum umbellatum) είναι μικρό ποώδες φυτό, με ύψος μέχρι 10 εκατοστά. Η ρίζα του είναι βολβός, όπως όλα τα μέλη της οικογένειάς του, σε μέγεθος περίπου 2 εκατοστά. Aπό αυτόν βγαίνουν τα φύλλα του που μοιάζουν με σκουροπράσινες χοντρές κλωστές μήκους 10 – 20 εκατοστά, που στη μέση τους έχουν μια άσπρη γραμμή. Τα άνθη βγαίνουν πολλά μαζί σε ταξιανθία σκιάδιο. Μοιάζουν με αστεράκια διαμέτρου 2 εκατοστών, αποτελούνται από 6 πέταλα και στο κέντρο τους βρίσκονται οι κατακίτρινοι στήμονες. Στο επάνω μέρος τους έχουν άσπρο χρώμα, ενώ στο κάτω πρασινωπό. Ανθίζει την άνοιξη. Παρ’ όλο που ο βολβός του φυτού είναι βρώσιμος, τα υπόλοιπα μέρη του (φύλλα, άνθη, καρποί) είναι τοξικά και επικίνδυνα τόσο για τον άνθρωπο, όσο και για τα ζώα. Μερικοί αποδίδουν στο Ορνιθόγαλο θεραπευτικές ιδιότητες για παθήσεις του νευρικού και του πεπτικού συστήματος. Τέλος πολλά είδη Ορνιθόγαλου καλλιεργούνται και χρησιμοποιούνται σαν καλλωπιστικά φυτά κυρίως για τα όμορφα και μυρωδάτα άνθη του. Δημοσιεύτηκε στα Μακεδονικά Νέα στις 2 Ιανουαρίου 2016

Βότανα του Βερμίου: 82. Ίταμος "το δέντρο του θανάτου"

Α

φορμή για το σημερινό μας σημείωμα στάθηκε η πρόσφατη επίσκεψη σε μια από τις πολλές πανέμορφες γωνιές του Βερμίου μας, τους καταρράκτες της Μεταμόρφωσης. Εκεί λοιπόν, δίπλα από τους καταρράκτες ξανασυνάντησα μετά από αρκετά χρόνια ένα δένδρο, που είναι

συνδεδεμένο με πολλές παραδόσεις, θρύλους και μύθους, τον Ίταμο, καταπράσινο και δροσερό. Κρίμα που αυτή την εποχή δεν έχει τους ξεχωριστούς καρπούς του, οι οποίοι μοιάζουν με όμορφα κερασάκια, όμως κρύβουν μέσα τους το θάνατο, όπως και όλα τα μέρη του φυτού. Αυτό το δηλητήριο αποδείχτηκε τελικά ότι μπορεί να είναι θαυματουργό φάρμακο για κάποιες πολύ άσχημες αρρώστιες. Για αυτόν λοιπόν τον Ίταμο, τον Τάξο, την καρκαριά, το δέντρο του θανάτου, γνωστό από τον Διοσκουρίδη και τον Θεόφραστο, θα προσπαθήσουμε σήμερα να δώσουμε κάποιες πληροφορίες στους φίλους αναγνώστες μας.

Το επιστημονικό όνομα του Ίταμου είναι Τάξος η ραγώδης (Taxus baccata), Ανήκει στην οικογένεια των Ταξίδων  (Taxaceae), τα οποία μαζί με άλλες οικογένειες συνθέτουν την τάξη των κωνοφόρων, όπου ανήκουν τα πεύκα, τα έλατα, τα κυπαρίσσια κ.λ.π. Ο Ίταμος είναι αειθαλές δένδρο μακροβιότατο, μπορεί να ζήσει και περισσότερο από 2000 χρόνια, θα το συναντήσουμε σε υγρά και σκιερά ασβεστολιθικά εδάφη και σε υψόμετρα 800 – 2200 μ.. Το ύψος του φθάνει τα 20μ., τα φύλλα του είναι σύνθετα, βελονοειδή πολύ λεπτά με μήκος περίπου 2 – 3 εκ. Ο κορμός του περιβάλλεται από κοκκινωπό φλοιό με λέπια, ο οποίος σε πολλά μέρη του εμφανίζει κιτρινωπές, κόκκινες ή μοβ κηλίδες. Είναι φυτό δίοικο, δηλαδή παρουσιάζεται με αρσενικά ή θηλυκά άνθη. Τα αρσενικά άνθη βγαίνουν στις μασχάλες και μοιάζουν με στάχεις με 6 – 14 στήμονες, ενώ τα θηλυκά αποτελούνται από μικρό σάκο, στον οποίο βρίσκονται τα σπέρματα και περιβάλλεται από λέπια. Ο καρπός είναι δρύπη αποτελείται από το σκληρό σπέρμα, το οποίο περιβάλλεται από ένα όμορφο κόκκινο περικάρπιο σε σχήμα κυπέλλου με διάμετρο περίπου 1 εκ. . Το δένδρο συναντάται στην Ευρώπη, τη Ν. Ασία και σε πολλά βουνά της ηπειρωτικής Ελλάδας και ορισμένων νησιών του Β. Αιγαίου. ¨Όμως τα τελευταία χρόνια αρχίζει να σπανίζει, ίσως λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Όπως γράφουμε παραπάνω τα φύλλα, οι καρποί ακόμη και ο φλοιός του Ίταμου είναι τοξικοί. Μόνο το κόκκινο περικάρπιο δεν είναι δηλητηριώδες. Γιαυτό και από την αρχαιότητα συνδέθηκε με πολλούς μύθους. Ήταν το φυτό των Ερινυών. Με αυτό δηλητηρίασε η Λητώ τα παιδιά της Νιόβης. Η Άρτεμης, η θεά του κυνηγιού, χρησιμοποιούσε βέλη φτιαγμένα από Ίταμο. Όμως η τοξική ουσία που περιέχει, η ταξόλη, απετέλεσε πρώτη ύλη για την παρασκευή φαρμάκων.

Εκτός από τις φαρμακευτικές ιδιότητες, ο Ίταμος είναι γνωστός και για την άριστη ποιότητα του ξύλου του. Από αυτό έφτιαχναν τον Μεσαίωνα οι βασιλείς της Β. Ευρώπης τα βέλη τους. Σήμερα λόγω του χρώματος και της σκληρότητάς του, θεωρείται άριστο ξύλο για την κατασκευή πολυτελών επίπλων και ξυλόγλυπτων. Επίσης χρησιμοποιείται σαν καλλωπιστικό δένδρο σε πάρκα, επειδή είναι ανθεκτικό και διατηρεί όλο το χρόνο τα καταπράσινα φύλλα του.

Βότανα του Βερμίου: 81. Ηλιοτρόπιο

Ό

ταν ακούμε το όνομα Ηλιοτρόπιο ο νους μας ασφαλώς πηγαίνει στο γνωστό μας φυτό με τα τεράστια άνθη, απ’ όπου βγάζουμε τους ηλιόσπορους και το ηλιέλαιο. Όμως  το

επιστημονικό όνομα του φυτού αυτού είναι Ηλίανθος. Το όνομα Ηλιοτρόπιο ανήκει σε ένα μικρό και «ασήμαντο» ποώδες αγριολούλουδο που θα το συναντήσουμε σε χέρσα χωράφια, στις άκρες του δρόμου, θα το προσπεράσουμε, μπορεί και να το πατήσουμε και δεν θα του δώσουμε καμία σημασία. Εάν όμως το πλησιάσουμε τρυφερά και δούμε τις λεπτομέρειές του, θα διαπιστώσουμε ότι είναι πανέμορφο. Ξεχωρίζει όχι μόνο για την ομορφιά του, αλλά και για τις πολλές ιδιαίτερες ιδιότητές του.

Το Ηλιότρόπιό μας λοιπόν φέρει το επιστημονικό όνομα Ηλιοτρόπιο το ευρωπαίο (Heliotropium europaeum), ανήκει στην οικογένεια Βοραγινίδες (Boraginaceae) μαζί με το κυνόγλωσσο και άλλα συνηθισμένα φυτά του βουνού μας. Το συναντούμε και με τα κοινά ονόματα μπαμπακίτσα, αγριομπαμπακιά, αγριοσουσαμιά, κουλούμπακας κ.λ.π. Στην Ελλάδα παρουσιάζεται σε 6 είδη. Το όνομά του το πήρε από την ιδιότητα που έχουν τα άνθη του να παρακολουθούν την πορεία του ήλιου.

Το ηλιοτρόπιο έχει μικρό μέγεθος, ύψος περίπου μισό μέτρο . Τα φύλλα του είναι σχετικά μεγάλα, λογχοειδή, σκουροπράσινα και χνουδωτά . Τα άνθη του ξεχωρίζουν, διότι βγαίνουν πολλά μαζί σε σπειροειδείς ταξιανθίες, σε σχήμα βεντάλιας, σαν μπούκλες μαλλιών, οι οποίες ξετυλίγονται αργά.   Έχουν χρώμα συνήθως άσπρο και αποτελούνται από πέντε πέταλα. Πολλά είδη ηλιοτρόπιου ξεχωρίζουν για το άρωμά τους, το οποίο μάλιστα προσελκύει τα έντομα. Όμως οι καρποί του είναι δηλητηριώδεις και άκρως επικίνδυνοι για τα ζώα.

Χρησιμοποιείται  στην αρωματοποιία, καθώς και στη μαγειρική σαν φυσικό πρόσθετο. Θεωρείται σαν ένα από τα σημαντικότερα μελισσοκομικά φυτά. Επίσης ορισμένα είδη καλλιεργούνται σαν καλλωπιστικά.

Βότανα του Βερμίου: 80. Ευφορβία

Σ

το μεγάλο αφιέρωμά μας στα βότανα του Βερμίου, πολλές φορές αναφερθήκαμε στις επικίνδυνες παρενέργειες που μπορεί να έχει στον οργανισμό μας η χρήση πολλών βοτάνων χωρίς τη συμβουλή ειδικού. Διότι πολλά φυτά υπό ορισμένες προϋποθέσεις

χρησιμοποιούνται ως θεραπευτικά βότανα, όμως περιέχουν και δηλητηριώδεις ουσίες, οι οποίες μπορούν να μας οδηγήσουν ακόμη και στο θάνατο. Η Ευφορβία είναι από συνηθισμένα βότανα του βουνού μας, η οποία περιέχει άκρως επικίνδυνες ουσίες, παρ’ όλο που από τα αρχαία χρόνια χρησιμοποιήθηκε σαν φαρμακευτικό βότανο.

Ευφορβία (Euphorbia) είναι το επιστημονικό όνομα  γένους φυτού που ανήκει στην οικογένεια Ευφορβιίδες (Euphorbiaceae), είναι περισσότερο γνωστή με το όνομα γαλατσίδα ή φλώμος και φυτρώνει στη χώρα μας σε περισσότερα από 40 είδη, τα οποία μάλιστα παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές. Ένα είδος, η Ευφορβία ή δενδρώδης (Euphorbia dendroides), είναι σε μορφή μικρού δένδρου, η Ευφορβία η ακανθόθαμνος (Euphorbia acanthothamnos) είναι αγκαθωτός θάμνος,  η Ευφορβία η παράλιος (Euphorbia paralias) φυτρώνει στις παραλίες, η Ευφορβία η χαρακίας (Euphorbia characias) φυτρώνει στις σχισμές βράχων, η Ευφορβία η ηλιοσκόπια (Euphorbia helioscopia) στρέφεται προς τον ήλιο και η πιο συνηθισμένη στα μέρη μας Ευφορβία η μυρσινίτης (Euphorbia myrsinites) είναι πολυετής πόα, που φυτρώνει στις πλαγιές του βουνού μας, συνήθως σε πετρώδεις περιοχές. Πήρε το όνομά της από τον Έλληνα γιατρό Εύφορβο, όμως την γνώριζαν και τη χρησιμοποιούσαν οι μεγάλοι γιατροί της αρχαιότητας Θεόφραστος, Διοσκουρίδης και Ιπποκράτης.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα του φυτού είναι τα άνθη του, τα οποία παρ’ όλο που είναι ξεχωριστά. (θηλυκά και αρσενικά) βρίσκονται μέσα στο ίδιο κύπελλο. Έχουν χρώμα πρασινοκίτρινο μέχρι χρυσοκίτρινο και σχηματίζον ταξιανθία σκιάδιου. τα φύλλα είναι παχιά σε σχήμα λογχοειδές, με χρώμα ανοιχτό πράσινο και βγαίνουν κατευθείαν από το βλαστό (χωρίς μίσχο). Το φυτό πήρε το όνομα γαλατσίδα από το γαλακτόμορφο χυμό που βγάζει ο βλαστός του. Ο χυμός αυτός είναι ισχυρό δηλητήριο τόσο για τον άνθρωπο, όσο και για τα ζώα. Μάλιστα στην αρχαιότητα το χρησιμοποιούσαν σαν καθαρκτικό. Επίσης χρησιμοποιείται για την παρασκευή ελαστικών, όπως το καουτσούκ.