Βότανα του Βερμίου: 84. Σκίλλα

Π

ολλές φορές γράψαμε για τα παράξενα, έως αστεία ονόματα που φέρουν μερικά βότανα, μάλιστα τα περισσότερα από αυτά μοιάζουν με ονόματα ζώων. Η σημερινή μας Σκίλλα ασφαλώς δεν έχει καμιά σχέση με τα σκυλιά, εξ άλλου γράφεται και με διαφορετική ορθογραφία. Όμως είναι ένα πανέμορφο μικρό ζουμπουλάκι, που σε λίγες βδομάδες, στην αρχή της

άνοιξης, θα το δούμε να ξεπροβάλει κάτω από τα πλατάνια του Αι Νικόλα και στις πλαγιές του Βερμίου, ακόμη και μέσα από το παγωμένο χιόνι.

Η Σκίλλα μας λοιπόν είναι ένα αγριολούλουδο, που φέρει το επιστημονικό όνομα Σκίλλα η δίφυλλη (Scilla bifolia), ανήκει στην οικογένεια των Λιλιίδων (Liliaceae) και στη χώρα μας εμφανίζεται σε διάφορα είδη, όπως π.χ. η Σκίλλα η φθινοπωρινή (Scilla autumnalis), η Σκίλλα η μεσσηνιακή (Scilla messeniaca) κ.λ.π. Σε ορισμένα βιβλία με το όνομα Σκίλλα αναφέρονται και φυτά του γένους Ουργινέα, όπως π.χ. η Σκίλλα η θαλασσινή ή παράλιος (Urginea maritime), η οποία είναι γνωστή και σαν σκυλοκρέμμυδο και είναι αρκετά πιο ψηλή από τη δικιά μας. 

Η Σκίλλα μοιάζει με μικρό γαλαζωπό ζουμπουλάκι, γιαυτό και ο Θεόφραστος την αναφέρει σαν «υάκινθο». Είναι πολυετές φυτό και η ρίζα του είναι ένας μικρός άσπρος βολβός που μοιάζει με κρεμμυδάκι. Το ύψος του δύσκολα ξεπερνάει τα 10 εκατοστά. Ο  βλαστός του είναι λεπτός σε χρώμα κοκκινωπό και από αυτόν βγαίνουν συνήθως δύο γραμμοειδή φύλλα - παράρριζα μήκους περίπου 10 εκατοστά και πλάτος 1 εκ. (στη Μεσσηνιακή Σκίλλα βγαίνουν 4 - 6 λίγο πιο φαρδιά φύλλα). Ανάμεσά τους ξεπροβάλλει το άνθος σε ταξιανθία βότρυ, που  αποτελείται από μικρά μωβ ή μπλε ανθάκια 1,5 εκατοστών με 6 σέπαλα (περιγώνιο). Ανθίζει στις αρχές της άνοιξης. Θα τη βρούμε στα δάση της ηπειρωτικής Ελλάδας, συνήθως σε υγρά και σκιερά μέρη.

Για τη δικιά μας Σκίλλα δεν γνωρίζουμε κάποιες ξεχωριστές ιδιότητες. Αντίθετα πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες έχει το σκυλοκρέμμυδο, που, όπως γράψαμε παραπάνω, μπορεί να φθάσει σε ύψος το 1,5 μέτρο και κάνει ένα αρκετά μακρύ άνθος, το οποίο αποτελείται από πολλά μικρότερα άσπρα ανθάκια. Χρησιμοποιούνταν σαν φάρμακο τόσο από τους Αρχαίους Αιγυπτίους, όσο και τους Έλληνες. Το περιγράφει μάλιστα και ο Διοσκουρίδης. Κυρίως ο βολβός του φυτού έχει πολύτιμες χημικές ουσίες, όπως ειδικά γλυκοζίδια, τανίνες, φυτικά έλαια κ.λ.π. και έχει ιδιότητες καρδιοτονωτικές. Επίσης χρησιμοποιείται σαν διουρητικό και αποχρεμπτικό. Όμως και σ’ αυτό το φυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, διότι η μεγάλες ποσότητες μπορεί να είναι επιβλαβείς στον οργανισμό και ορισμένα είδη είναι δηλητηριώδη. Γιαυτό, όπως γράφουμε τακτικά, ποτέ δεν χρησιμοποιούμε βότανα, εάν δεν τα γνωρίζουμε καλά και δεν συμβουλευτούμε κάποιον ειδικό γιατρό.

Η όμορφη, μικρή μας Σκίλλα χρησιμοποιείται και σαν καλλωπιστικό φυτό τόσο σε γλάστρες, όσο και σε παρτέρια.

Βότανα του Βερμίου: 83. Ορνιθόγαλο "το άστρο της Βηθλεέμ"

Tο Ορνιθόγαλο είναι ένα όμορφο αγριολούλουδο, που ταιριάζει στις γιορτινές μέρες που περνάμε. Γιατί είναι γνωστό και με το όνομα «αστέρι της Βηθλεέμ», επειδή το σχήμα του μοιάζει με αστέρι. Πρόκειται για ένα όμορφο φυτό που θα το δούμε να ξεπροβάλει στις πλαγιές του βουνού μας και στα χωράφια σε λίγους μήνες, στην αρχή της άνοιξης. Είναι γνωστό όχι μόνο για την ομορφιά του, αλλά και για τις πολλές θεραπευτικές του ιδιότητες. Το Ορνιθόγαλο λοιπόν είναι ένα φυτό που φέρει το επιστημονικό όνομα Ορνιθόγαλο (Ornithogalum), ανήκει στην οικογένεια Λιλιίδες (Liliaceae) και στη χώρα μας συναντάται σε περισσότερα από 20 είδη. Φυτρώνει επίσης σε πολλές χώρες της Μεσογείου και σε όλο τον κόσμο. Το όνομά του προέρχεται από τις λέξεις «όρνιθα» και «γάλα», δηλαδή είναι «του πουλιού το γάλα», ίσως λόγω του έντονου λευκού χρώματος που έχουν τα άνθη του. Το ορνιθόγαλο που φυτρώνει στα μέρη μας (Ornithogalum umbellatum) είναι μικρό ποώδες φυτό, με ύψος μέχρι 10 εκατοστά. Η ρίζα του είναι βολβός, όπως όλα τα μέλη της οικογένειάς του, σε μέγεθος περίπου 2 εκατοστά. Aπό αυτόν βγαίνουν τα φύλλα του που μοιάζουν με σκουροπράσινες χοντρές κλωστές μήκους 10 – 20 εκατοστά, που στη μέση τους έχουν μια άσπρη γραμμή. Τα άνθη βγαίνουν πολλά μαζί σε ταξιανθία σκιάδιο. Μοιάζουν με αστεράκια διαμέτρου 2 εκατοστών, αποτελούνται από 6 πέταλα και στο κέντρο τους βρίσκονται οι κατακίτρινοι στήμονες. Στο επάνω μέρος τους έχουν άσπρο χρώμα, ενώ στο κάτω πρασινωπό. Ανθίζει την άνοιξη. Παρ’ όλο που ο βολβός του φυτού είναι βρώσιμος, τα υπόλοιπα μέρη του (φύλλα, άνθη, καρποί) είναι τοξικά και επικίνδυνα τόσο για τον άνθρωπο, όσο και για τα ζώα. Μερικοί αποδίδουν στο Ορνιθόγαλο θεραπευτικές ιδιότητες για παθήσεις του νευρικού και του πεπτικού συστήματος. Τέλος πολλά είδη Ορνιθόγαλου καλλιεργούνται και χρησιμοποιούνται σαν καλλωπιστικά φυτά κυρίως για τα όμορφα και μυρωδάτα άνθη του. Δημοσιεύτηκε στα Μακεδονικά Νέα στις 2 Ιανουαρίου 2016

Βότανα του Βερμίου: 82. Ίταμος "το δέντρο του θανάτου"

Α

φορμή για το σημερινό μας σημείωμα στάθηκε η πρόσφατη επίσκεψη σε μια από τις πολλές πανέμορφες γωνιές του Βερμίου μας, τους καταρράκτες της Μεταμόρφωσης. Εκεί λοιπόν, δίπλα από τους καταρράκτες ξανασυνάντησα μετά από αρκετά χρόνια ένα δένδρο, που είναι

συνδεδεμένο με πολλές παραδόσεις, θρύλους και μύθους, τον Ίταμο, καταπράσινο και δροσερό. Κρίμα που αυτή την εποχή δεν έχει τους ξεχωριστούς καρπούς του, οι οποίοι μοιάζουν με όμορφα κερασάκια, όμως κρύβουν μέσα τους το θάνατο, όπως και όλα τα μέρη του φυτού. Αυτό το δηλητήριο αποδείχτηκε τελικά ότι μπορεί να είναι θαυματουργό φάρμακο για κάποιες πολύ άσχημες αρρώστιες. Για αυτόν λοιπόν τον Ίταμο, τον Τάξο, την καρκαριά, το δέντρο του θανάτου, γνωστό από τον Διοσκουρίδη και τον Θεόφραστο, θα προσπαθήσουμε σήμερα να δώσουμε κάποιες πληροφορίες στους φίλους αναγνώστες μας.

Το επιστημονικό όνομα του Ίταμου είναι Τάξος η ραγώδης (Taxus baccata), Ανήκει στην οικογένεια των Ταξίδων  (Taxaceae), τα οποία μαζί με άλλες οικογένειες συνθέτουν την τάξη των κωνοφόρων, όπου ανήκουν τα πεύκα, τα έλατα, τα κυπαρίσσια κ.λ.π. Ο Ίταμος είναι αειθαλές δένδρο μακροβιότατο, μπορεί να ζήσει και περισσότερο από 2000 χρόνια, θα το συναντήσουμε σε υγρά και σκιερά ασβεστολιθικά εδάφη και σε υψόμετρα 800 – 2200 μ.. Το ύψος του φθάνει τα 20μ., τα φύλλα του είναι σύνθετα, βελονοειδή πολύ λεπτά με μήκος περίπου 2 – 3 εκ. Ο κορμός του περιβάλλεται από κοκκινωπό φλοιό με λέπια, ο οποίος σε πολλά μέρη του εμφανίζει κιτρινωπές, κόκκινες ή μοβ κηλίδες. Είναι φυτό δίοικο, δηλαδή παρουσιάζεται με αρσενικά ή θηλυκά άνθη. Τα αρσενικά άνθη βγαίνουν στις μασχάλες και μοιάζουν με στάχεις με 6 – 14 στήμονες, ενώ τα θηλυκά αποτελούνται από μικρό σάκο, στον οποίο βρίσκονται τα σπέρματα και περιβάλλεται από λέπια. Ο καρπός είναι δρύπη αποτελείται από το σκληρό σπέρμα, το οποίο περιβάλλεται από ένα όμορφο κόκκινο περικάρπιο σε σχήμα κυπέλλου με διάμετρο περίπου 1 εκ. . Το δένδρο συναντάται στην Ευρώπη, τη Ν. Ασία και σε πολλά βουνά της ηπειρωτικής Ελλάδας και ορισμένων νησιών του Β. Αιγαίου. ¨Όμως τα τελευταία χρόνια αρχίζει να σπανίζει, ίσως λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Όπως γράφουμε παραπάνω τα φύλλα, οι καρποί ακόμη και ο φλοιός του Ίταμου είναι τοξικοί. Μόνο το κόκκινο περικάρπιο δεν είναι δηλητηριώδες. Γιαυτό και από την αρχαιότητα συνδέθηκε με πολλούς μύθους. Ήταν το φυτό των Ερινυών. Με αυτό δηλητηρίασε η Λητώ τα παιδιά της Νιόβης. Η Άρτεμης, η θεά του κυνηγιού, χρησιμοποιούσε βέλη φτιαγμένα από Ίταμο. Όμως η τοξική ουσία που περιέχει, η ταξόλη, απετέλεσε πρώτη ύλη για την παρασκευή φαρμάκων.

Εκτός από τις φαρμακευτικές ιδιότητες, ο Ίταμος είναι γνωστός και για την άριστη ποιότητα του ξύλου του. Από αυτό έφτιαχναν τον Μεσαίωνα οι βασιλείς της Β. Ευρώπης τα βέλη τους. Σήμερα λόγω του χρώματος και της σκληρότητάς του, θεωρείται άριστο ξύλο για την κατασκευή πολυτελών επίπλων και ξυλόγλυπτων. Επίσης χρησιμοποιείται σαν καλλωπιστικό δένδρο σε πάρκα, επειδή είναι ανθεκτικό και διατηρεί όλο το χρόνο τα καταπράσινα φύλλα του.

Βότανα του Βερμίου: 81. Ηλιοτρόπιο

Ό

ταν ακούμε το όνομα Ηλιοτρόπιο ο νους μας ασφαλώς πηγαίνει στο γνωστό μας φυτό με τα τεράστια άνθη, απ’ όπου βγάζουμε τους ηλιόσπορους και το ηλιέλαιο. Όμως  το

επιστημονικό όνομα του φυτού αυτού είναι Ηλίανθος. Το όνομα Ηλιοτρόπιο ανήκει σε ένα μικρό και «ασήμαντο» ποώδες αγριολούλουδο που θα το συναντήσουμε σε χέρσα χωράφια, στις άκρες του δρόμου, θα το προσπεράσουμε, μπορεί και να το πατήσουμε και δεν θα του δώσουμε καμία σημασία. Εάν όμως το πλησιάσουμε τρυφερά και δούμε τις λεπτομέρειές του, θα διαπιστώσουμε ότι είναι πανέμορφο. Ξεχωρίζει όχι μόνο για την ομορφιά του, αλλά και για τις πολλές ιδιαίτερες ιδιότητές του.

Το Ηλιότρόπιό μας λοιπόν φέρει το επιστημονικό όνομα Ηλιοτρόπιο το ευρωπαίο (Heliotropium europaeum), ανήκει στην οικογένεια Βοραγινίδες (Boraginaceae) μαζί με το κυνόγλωσσο και άλλα συνηθισμένα φυτά του βουνού μας. Το συναντούμε και με τα κοινά ονόματα μπαμπακίτσα, αγριομπαμπακιά, αγριοσουσαμιά, κουλούμπακας κ.λ.π. Στην Ελλάδα παρουσιάζεται σε 6 είδη. Το όνομά του το πήρε από την ιδιότητα που έχουν τα άνθη του να παρακολουθούν την πορεία του ήλιου.

Το ηλιοτρόπιο έχει μικρό μέγεθος, ύψος περίπου μισό μέτρο . Τα φύλλα του είναι σχετικά μεγάλα, λογχοειδή, σκουροπράσινα και χνουδωτά . Τα άνθη του ξεχωρίζουν, διότι βγαίνουν πολλά μαζί σε σπειροειδείς ταξιανθίες, σε σχήμα βεντάλιας, σαν μπούκλες μαλλιών, οι οποίες ξετυλίγονται αργά.   Έχουν χρώμα συνήθως άσπρο και αποτελούνται από πέντε πέταλα. Πολλά είδη ηλιοτρόπιου ξεχωρίζουν για το άρωμά τους, το οποίο μάλιστα προσελκύει τα έντομα. Όμως οι καρποί του είναι δηλητηριώδεις και άκρως επικίνδυνοι για τα ζώα.

Χρησιμοποιείται  στην αρωματοποιία, καθώς και στη μαγειρική σαν φυσικό πρόσθετο. Θεωρείται σαν ένα από τα σημαντικότερα μελισσοκομικά φυτά. Επίσης ορισμένα είδη καλλιεργούνται σαν καλλωπιστικά.

Βότανα του Βερμίου: 80. Ευφορβία

Σ

το μεγάλο αφιέρωμά μας στα βότανα του Βερμίου, πολλές φορές αναφερθήκαμε στις επικίνδυνες παρενέργειες που μπορεί να έχει στον οργανισμό μας η χρήση πολλών βοτάνων χωρίς τη συμβουλή ειδικού. Διότι πολλά φυτά υπό ορισμένες προϋποθέσεις

χρησιμοποιούνται ως θεραπευτικά βότανα, όμως περιέχουν και δηλητηριώδεις ουσίες, οι οποίες μπορούν να μας οδηγήσουν ακόμη και στο θάνατο. Η Ευφορβία είναι από συνηθισμένα βότανα του βουνού μας, η οποία περιέχει άκρως επικίνδυνες ουσίες, παρ’ όλο που από τα αρχαία χρόνια χρησιμοποιήθηκε σαν φαρμακευτικό βότανο.

Ευφορβία (Euphorbia) είναι το επιστημονικό όνομα  γένους φυτού που ανήκει στην οικογένεια Ευφορβιίδες (Euphorbiaceae), είναι περισσότερο γνωστή με το όνομα γαλατσίδα ή φλώμος και φυτρώνει στη χώρα μας σε περισσότερα από 40 είδη, τα οποία μάλιστα παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές. Ένα είδος, η Ευφορβία ή δενδρώδης (Euphorbia dendroides), είναι σε μορφή μικρού δένδρου, η Ευφορβία η ακανθόθαμνος (Euphorbia acanthothamnos) είναι αγκαθωτός θάμνος,  η Ευφορβία η παράλιος (Euphorbia paralias) φυτρώνει στις παραλίες, η Ευφορβία η χαρακίας (Euphorbia characias) φυτρώνει στις σχισμές βράχων, η Ευφορβία η ηλιοσκόπια (Euphorbia helioscopia) στρέφεται προς τον ήλιο και η πιο συνηθισμένη στα μέρη μας Ευφορβία η μυρσινίτης (Euphorbia myrsinites) είναι πολυετής πόα, που φυτρώνει στις πλαγιές του βουνού μας, συνήθως σε πετρώδεις περιοχές. Πήρε το όνομά της από τον Έλληνα γιατρό Εύφορβο, όμως την γνώριζαν και τη χρησιμοποιούσαν οι μεγάλοι γιατροί της αρχαιότητας Θεόφραστος, Διοσκουρίδης και Ιπποκράτης.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα του φυτού είναι τα άνθη του, τα οποία παρ’ όλο που είναι ξεχωριστά. (θηλυκά και αρσενικά) βρίσκονται μέσα στο ίδιο κύπελλο. Έχουν χρώμα πρασινοκίτρινο μέχρι χρυσοκίτρινο και σχηματίζον ταξιανθία σκιάδιου. τα φύλλα είναι παχιά σε σχήμα λογχοειδές, με χρώμα ανοιχτό πράσινο και βγαίνουν κατευθείαν από το βλαστό (χωρίς μίσχο). Το φυτό πήρε το όνομα γαλατσίδα από το γαλακτόμορφο χυμό που βγάζει ο βλαστός του. Ο χυμός αυτός είναι ισχυρό δηλητήριο τόσο για τον άνθρωπο, όσο και για τα ζώα. Μάλιστα στην αρχαιότητα το χρησιμοποιούσαν σαν καθαρκτικό. Επίσης χρησιμοποιείται για την παρασκευή ελαστικών, όπως το καουτσούκ.

Βότανα του Βερμίου: 79. Γκορτσιά

Σ

το αφιέρωμά μας στα βότανα του Βερμίου, σήμερα σειρά έχει ένα ακόμη παρεξηγημένο δέντρο, που το συναντούμε σε πολλά ξέφωτα του βουνού μας, όπως και σε όλα τα βουνά της πατρίδας μας, την γκορτσιά. Μπορεί ίσως να την προσπερνάμε απαρατήρητα, όμως ίσως δεν γνωρίζουμε την ιστορία της και τις πολλές θεραπευτικές της ιδιότητες. Με την ευκαιρία πρέπει να

διευκρινίσουμε για μια ακόμη φορά, ότι με τη λέξη «βότανα» εννοούμε όλα τα φυτά και όχι μόνο αυτά που έχουν φαρμακευτικές ιδιότητες.

Η γκορτσιά λοιπόν είναι ένα μικρό δένδρο με ύψος που μπορεί να φθάσει τα 6 μέτρα. Είναι μια αγριοαχλαδιά, γνωστή με το επιστημονικό όνομα Πύρος η αμυγδαλόφυλλη (Pyrus amygdaliformis), διότι τα φύλλα της μοιάζουν λίγο με της αμυγδαλιάς. Έτσι την ξεχωρίζουμε από την Πύρο την κοινή (Pyrus communis), η οποία έχει στρογγυλωπά φύλλα, παρόμοια με της ήμερης αχλαδιάς. Την γκορτσιά μας θα τη συναντήσουμε και με πολλά ακόμη ονόματα, όπως γκοριτσιά, αμπουρτζιά, αγριαπιδιά, αγκαθιά κ.λ.π. Μαζί με άλλα παρόμοια είδη και ασφαλώς την ήμερη αχλαδιά ανήκει στην οικογένεια Ροδίδες (Rosaceae), στην οποία ανήκει επίσης η μηλιά και άλλα οπωροφόρα δένδρα.

Η γκορτσιά είναι φυλλοβόλο δέντρο με αγκαθωτό, λείο και γκρίζο κορμό. Τα φύλλα της είναι στενόμακρα, σκουροπράσινα και λεία στο επάνω μέρος τους και πιο ανοιχτόχρωμα  και στην αρχή χνουδωτά στο κάτω και με μήκος περίπου 4 – 5 εκατοστά. Τα άνθη της βγαίνουν σαν μπουκετάκια σε ταξιανθία σκιαδιόμορφο κόρυμβο. Αποτελούνται από πέντε άσπρα πέταλα. Ανθίζει την άνοιξη (Απρίλιος – Μάιος). Ο καρπός της είναι μικρός και σφαιρικός, με διάμετρο περίπου 2 – 3 εκατοστά, πράσινος και στυφός όταν είναι άγουρος. Όταν ωριμάζει παίρνει το καστανοκίτρινο χρώμα και είναι πιο γλυκός. Φυτρώνει συνήθως σε υψόμετρο μέχρι 1500 μέτρων.

Όπως γνωρίζουν πολλοί γεωργοί και οπωροκαλλιεργητές, η γκορτσιά μπορεί να εμβολιαστεί και να μας δώσει μια ήμερη αχλαδιά, αρκετά ανθεκτική στις ασθένειες. Ήδη στο βουνό μας πολλοί μερακλήδες έχουν εμβολιάσει αρκετές γκορτσιές και έτσι ο περιπατητής μπορεί το καλοκαίρι να απολαύσει τους χυμώδεις καρπούς τους.

Η γκορτσιά χάρη στα πολλά οξέα και άλλες χημικές ουσίες που περιέχει δεν αποτελεί μόνο θρεπτική τροφή για τα ζώα, αλλά οι καρποί της έχουν και φαρμακευτικές ιδιότητες, είναι αιμοστατικοί και βοηθούν στη θεραπεία παθήσεων του πεπτικού και του αναπνευστικού συστήματα. Φυσικά όπως τονίζουμε σε κάθε σημείωμά μας, πριν χρησιμοποιήσουμε κάποιο βότανο, ακόμη και τη γκορτσιά, σαν φάρμακο πρέπει να ρωτήσουμε κάποιον ειδικό.

Η γκορτσιά και τα άλλα είδη της αχλαδιάς είναι γνωστά από την αρχαιότητα. Ίσως είναι η όγχνη του Ομήρου ή η άπιος του Θεόφραστου. 

Βότανα του Βερμίου: 78. Εχίνοψ

Σ

ήμερα θα ασχοληθούμε με έναν αχινό, που ξέφυγε από τη θάλασσα και ήρθε και στρογγυλοκάθισε στο Βέρμιό μας. Πρόκειται για τον Εχίνο τον ακανθότατο, τον αχινό της στεριάς, ένα αγκάθι, το οποίο όταν το παρατηρήσουμε προσεκτικά θα δούμε τις πανέμορφες

λεπτομέρειές του.

Το επιστημονικό όνομα του αχινού μας είναι λοιπόν Εχίνοψ (ή Εχίνωψ), ο ακανθότατος (Echinops spinosissimus) και ασφαλώς πήρε το όνομά του από την όψη του που μοιάζει με αχινό. Είναι ένα αγριόχορτο, που θα το συναντήσουμε όχι μόνο στο βουνό μας, αλλά και σε πολλές ακόμη ηπειρωτικές και νησιώτικες περιοχές της χώρας μας καθώς και στη Ν. Ευρώπη και την Ασία. Ζει κυρίως σε εδάφη ξηρά και πετρώδη, συνήθως στα πρανή των δρόμων, γιαυτό ονομάζεται και ξεράγκαθο. Ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των Σύνθετων (Compositae).

Είναι ένα πολυετές φυτό με χαρακτηριστικά σφαιρικά αγκαθωτά άνθη, ταξιανθία κεφάλιο (καφαλάγκαθο), σε διάμετρο περίπου 5 εκατοστά, τα οποία αποτελούνται από μικρότερα ανθίδια σε χρώμα γαλαζωπό, μοβ ή λευκό. Γύρω τους προβάλουν αγκαθωτά βράκτια. Ο βλαστός είναι λεπτός, λείος και λευκός και από αυτόν βγαίνουν τα σχετικά μεγάλα αγκαθωτά καταπράσινα, γυαλιστερά  φύλλα σε σχήμα φτερού. Ο καρπός του είναι αχαίνιο. Το ύψος του μπορεί να ξεπεράσει τα 80 εκατοστά. Ανθίζει το καλοκαίρι, όμως  ολόκληρα τα φυτά με τα άνθη, τα φύλλα και το βλαστό, διατηρούνται για πολλούς μήνες και μάλιστα μπορεί να χρησιμοποιηθούν σαν αμάραντα διακοσμητικά. Γενικά τα αγκαθωτά φυτά, όπως ο Εχίνοψ, αντέχουν περισσότερο, διότι τα αγκάθια τους προστατεύουν από τα ζώα και τους άλλους εχθρούς τους.

Την εποχή αυτή, που ήδη τα περισσότερα βότανα του βουνού μας έχουν ξεραθεί, μπορούμε να τα μαζέψουμε και να κάνουμε ένα στεφάνι, μια ανθοδέσμη ή ακόμη μια ωραία αμάραντη σύνθεση, που θα στολίζει για πολλούς μήνες μια γωνιά του σπιτιού μας.