Βότανα του Βερμίου: 60. Λεβάντα

Oι παραξενιές του φθινοπωρινού καιρού με τα ξαφνικά κρύα, μας έφεραν πρόωρα και τα κρυολογήματα. Καιρός είναι λοιπόν για ένα φλιτζάνι τίλιο, σαμπούκο, τσάι του βουνού, σαλέπι ή κάποιο άλλο από τα πολλά θεραπευτικά φυτά του βουνού μας. Καιρός είναι κει ‘μεις να

επιστρέψουμε στην περιγραφή των βοτάνων του Βερμίου.

Σήμερα θα ασχοληθούμε με τη λεβάντα, ένα φυτό που θα το συναντήσουμε όχι τόσο σαν αγριόχορτο, όσο καλλιεργούμενο στους κήπους, τα πάρκα καθώς και σε μεγάλη έκταση σε χωράφια στους πρόποδες του Βερμίου. Πρόκειται για τo φυτό Λεβαντούλα (Lavandula), που συναντάται στα είδη στοιχάς (stoechas), φαρμακευτική (officinalis), στάχυς (spica)κ.λ.π. και  η οποία ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών (Labiatae) μαζί με άλλα πολλά γνωστά φαρμακευτικά βότανα.

Είναι ένας μικρός ξηρόφιλος θάμνος (φρύγανο), που φθάνει σε ύψος περίπου τα 80 εκατοστά. Προτιμάει ασβεστολιθικά ξερά εδάφη. Έχει πολλά χνουδωτά λεπτά κλαδιά που ξεκινούν από τη βάση. Τα φύλλα της είναι γυαλιστερά, ανοικτοπράσινα και  γραμμοειδή. Στην άκρη των βλαστών βγαίνουν  τα μικρά μοβ σωληνοειδή άνθη, τα οποία σχηματίζουν στάχυα.  Ανθίζει όλο  το καλοκαίρι και ο  καρπός της  είναι κάψα.

Η λεβάντα είναι ένα φυτό που χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα, γνωστό για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες, χάρη στις πολύτιμες ουσίες που περιέχει, όπως πτητικά έλαια, τανίνες, κουμαρίνες, τριτερπενοειδή, καμφορά κ.λ.π. Χρησιμοποιείται σαν εκχύλισμα κατά του κρυολογήματος, του βήχα, των ιλίγγων και των πονοκεφάλων. Επίσης είναι ισχυρό επουλωτικό και βοηθάει στην επούλωση πληγών, εγκαυμάτων και τσιμπημάτων εντόμων. Έχει αντιμικροβιακές  ιδιότητες (παρασιτοκτόνο και βακτηριοκτόνο) και   το αιθέριο λάδι του μπορεί να βοηθήσει με εισπνοές στη θεραπεία της λαρυγγίτιδας, του άσθματος, της πνευμονίας και άλλων ασθενειών του αναπνευστικού. Ακόμη εντριβές με αιθέριο έλαιο λεβάντας καταπραΰνουν τους πόνους από ρευματισμούς και μυαλγίες.

Εκτός από τη φαρμακευτική  είναι γνωστές οι χρήσεις της λεβάντας και στην ποτοποιία, στην αρωματοποιία, τη σαπωνοποιία και γενικά τη βιομηχανία καλλυντικών. Επίσης τα άνθη της χρησιμοποιούνται κατά του σκόρου. Έτσι αντί να χρησιμοποιούμε την επικίνδυνη ναφθαλίνη ή άλλα χημικά σκευάσματα είναι προτιμότερο να βάζουμε στις ντουλάπες μας σακουλάκια με αρωματική λεβάντα, η οποία θα προστατέψει τα μάλλινα ρούχα από το σκόρο και παράλληλα θα τους δώσει και ευχάριστο άρωμα.

Λόγω των πολλών σπουδαίων ιδιοτήτων της, τα τελευταία χρόνια η λεβάντα καλλιεργείται σε μεγάλες εκτάσεις σε άγονες περιοχές της Ελλάδας και αποφέρει σημαντικά κέρδη στους αγρότες. 

Ακόμη ένα πρόστιμο...

Ακόμη ένα  άσχημο μαντάτο ήρθε προχθές από τις Βρυξέλλες.  Αυτή τη φορά δεν έχουμε να κάνουμε με τα γνωστά μνημόνια, αλλά με ακόμη ένα πρόστιμο για την αδιαφορία που δείχνουμε απέναντι στην καταστροφή του περιβάλλοντος. Η Κομισιόν λοιπόν προτείνει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να μας δικάσει και να μας επιβάλλει πρόστιμο 14.904.736 ευρώ και κάθε μέρα από 72.864€, μέχρι να

συμμορφωθούμε, διότι παρόλο που πέρασαν 5 χρόνια από την πρώτη καταδίκη μας, ακόμη η χώρα μας δεν πήρε τα κατάλληλα μέτρα για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων.

Δυστυχώς στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης τα θέματα που σχετίζονται με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Σχεδόν κανείς πλέον δεν ενδιαφέρεται για τους τόνους τοξικών αποβλήτων που καθημερινά ρίχνονται ανεξέλεγκτα σε ποτάμια, λίμνες, θάλασσες, θάβονται στο έδαφος, εκπέμπονται ακατέργαστα στην ατμόσφαιρα και φυσικά δεν ρυπαίνουν μοναχά το περιβάλλον αλλά παράλληλα βλάπτουν σε επικίνδυνο βαθμό την υγεία μας.

Ακούμε για τη ρύπανση του Ασωπού, για τη Χαλκιδική, τη Βεγορίτιδα, ακόμη και τη δικιά μας τάφρο 66,  αλλά δεν είναι μόνο αυτά. Οι περισσότερες χημικές βιομηχανίες, βιομηχανίες τροφίμων κ.λ.π. πετούν τα επικίνδυνα λύματα τους χωρίς να τα υποβάλλουν στην παραμικρή κατεργασία, χωρίς να τα περάσουν από κάποιο σύστημα βιολογικού καθαρισμού, από κάποιο στοιχειώδες φίλτρο κ.λ.π. Όλες αυτές οι ουσίες δηλητηριάζουν το νερό που πίνουμε, τον αέρα που αναπνέουμε, το έδαφος που καλλιεργούμε. Οι επιπτώσεις στην υγεία μας είναι σοβαρότατες. Κάθε χρόνο έχουμε αύξηση στις ασθένειες του αναπνευστικού, σε αλλεργίες και ακόμη και σε καρκίνους, οι οποίοι οφείλονται ακριβώς σε αυτή τη ρύπανση.

Δυστυχώς οι ευθύνες της πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι τεράστιες. Βρισκόμαστε στη δεύτερη δεκαετία του 21^ου αιώνα και ακόμη στη χώρα μας δεν έχουν κατασκευαστεί οι σύγχρονοι ΧΥΤΥ, οι βιομηχανίες δεν παίρνουν τα κατάλληλα μέτρα επεξεργασίας των λυμάτων τους, δεν λειτουργούν προγράμματα ανακύκλωσης επικίνδυνων αποβλήτων, όπως υλικών μπαταριών αυτοκινήτων, ορυκτελαίων κ.λ.π. Ακόμη και η ανακύκλωση των οικιακών απορριμμάτων και αυτή γίνεται σε ελάχιστο βαθμό και με πρωτόγονες μεθόδους.

Όπως γράψαμε πολλές φορές με την ανακύκλωση των  υλικών δεν προστατεύουμε μόνο το περιβάλλον και την υγεία μας, αλλά παράλληλα έχουμε πολλά ακόμη οφέλη. Όπως π.χ. περιορίζουμε σε μεγάλο βαθμό τα σκουπίδια και έτσι εξοικονομούμε τα χρήματα που χρειάζεται η κατασκευή νέου σκουπιδότοπου, μειώνεται η ανεργία, διότι στα εργοστάσια ανακύκλωσης δουλεύουν πολλοί άνθρωποι, εξοικονομούμε πολλές πρώτες ύλες (μεταλλεύματα, καύσιμα κ.λ.π.).

Έτσι λοιπόν την εποχή αυτή που η χώρα μας μαστίζεται από την οικονομική κρίση, που οι άνθρωποι υποφέρουν και  χάνουν τις δουλειές τους, αντί να εφαρμόσουμε προγράμματα διαχείρισης των απορριμμάτων, τα οποία θα μας έφερναν κέρδη και δουλειές, εμείς θα πληρώσουμε τα βαριά πρόστιμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ας ελπίσουμε οι νέοι τοπικοί άρχοντες να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο πάνω στα προβλήματα του περιβάλλοντος και να ξεκινήσουν από τους δήμους νέα πιο οργανωμένα προγράμματα ανακύκλωσης και γενικά προστασίας τους περιβάλλοντος, δηλαδή της υγείας μας…  

Βότανα του Βερμίου: 59. Καστανιά

Πέρασε μια βδομάδα που μπήκαμε στο φθινόπωρο. Βέβαια οι βροχές του τελευταίου δεκαπενθήμερου μας έφεραν το φθινόπωρο αρκετά νωρίτερα. Είναι μια εποχή, που στην περιοχή μας είναι συνδεδεμένη με τον τρύγο, τα κρασιά, τα ρακοκάζανα και τα κάστανα. Στο βουνό μας έχουμε

μεγάλες εκτάσεις με άγριες καστανιές. Επίσης πολλοί αγρότες καλλιεργούν στα ορεινά χωράφια τους την καστανιά, η οποία, όταν οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές, μπορεί να τους αποφέρει αρκετά καλά έσοδα.

Η καστανιά λοιπόν είναι ένα αιωνόβιο  φυλλοβόλα δένδρο. Στη Βοτανική είναι γνωστό με το όνομα Καστανέα η εδώδιμος (Castanea sativa). Ανήκει στην οικογένεια Φηγίδες (Fagaceae) και συναντάται σε περίπου 10 είδη στην Ευρώπη, την Ασία, την Αμερική και γενικά στη Βόρεια εύκρατη ζώνη, σε σχετικά μέσα υψόμετρα (περίπου 300 – 500 μέτρα).

Το ύψος της καστανιάς μπορεί να φθάσει τα 30 μέτρα. Τα φύλλα της είναι λογχοειδή με οδοντωτή περιφέρεια. Έχει αρσενικά και θηλυκά άνθη. Τα αρσενικά κρέμονται σαν μικρά κομπολόγια και τα θηλυκά είναι οι γνωστές αγκαθωτές «ζιούνες». Ανθίζει αρχές καλοκαιριού. Οι καρποί της καστανιάς, τα κάστανα, βρίσκονται ανά δύο ή τρία μέσα στο αγκαθωτό περίβλημα, το οποίο όταν ωριμάζουν σκάζει και πέφτουν οι καρποί.

Η καστανιά ζει πολλά χρόνια, ακόμη και 1000, όμως αντιμετωπίζει πολλές ασθένειες. Πριν δυο χρόνια μας επισκέφθηκε ο καθηγητής κ. Στέφανος Διαμαντής, ο οποίος  μας μίλησε για τις αρρώστιες της και κυρίως για τον καινούργιο μύκητα, που δημιουργεί το «έλκος της καστανιάς» και  πολλές φορές οδηγεί το δένδρο ακόμη και στο θάνατο.

Οι καρποί της καστανιάς περιέχουν πολλές θρεπτικές ουσίες, όπως άμυλο, πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη. Ακόμη έχουν πολλές βιταμίνες, όπως τη C και τις Β1, Β2,  φυτικές ίνες κ.λ.π.. Τα κάστανα εκτός από τα γνωστά μας  βραστά και ψητά, χρησιμοποιούνται πολύ και στη ζαχαροπλαστική, γίνονται ακόμη και αλεύρι. Επίσης είναι πολύ θρεπτικό το μέλι που παράγεται από τις μέλισσες, οι οποίες τρέφονται με τη γύρη των λουλουδιών της καστανιάς.  Τα φύλλα και τα αρσενικά άνθη της καστανιάς έχουν επίσης πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες. Επίσης το ξύλο της θεωρείται από τα καλύτερα για την κατασκευή επίπλων, βαρελιών, δαπέδων κ.λ.π. Ακόμη και το χώμα που δημιουργείται από την αποσάθρωση φύλλων, καρπών  και βλαστών της καστανιάς, το γνωστό μας καστανόχωμα, χρησιμοποιείται σαν άριστο φυσικό λίπασμα των φυτών.

Η καστανιά είναι ένα από τα αρχαιότερα φυτά. Ζει εδώ και εκατομμύρια χρόνια, γιαυτό βρίσκουμε πολλά απολιθώματά της μέσα σε ιζηματογενή πετρώματα. Ακόμη και στον τραβερτίνη, τη γνωστή μας «πουρόπετρα», που κυριαρχεί στη Νάουσα, θα δούμε συχνά αποτυπώματα φύλλων καστανιάς, η οποία έζησε στα μέρη μας πριν αρκετές χιλιάδες χρόνια.  Επίσης είναι γνωστή από την αρχαιότητα και αναφέρεται σε πολλά συγγράμματα των αρχαίων βοτανολόγων Θεόφραστου και Διοσκουρίδη.

Βότανα του Βερμίου: 58. Μελισσόχορτο

Eίναι μερικά βότανα που πραγματικά ξεχωρίζουν από τα άλλα. Τέτοιο είναι και το μελισσόχορτο, που θα το βρούμε σε πολλές περιοχές του βουνού μας, κυρίως στους πρόποδες και ξεχωρίζει για το υπέροχο άρωμα λεμονιού καθώς και για τις πολύ σπουδαίες φαρμακευτικές ιδιότητες.

Πρόκειται για το φυτό Μέλισσα η φαρμακευτική (Melissa officinalis), γνωστό και με τα ονόματα μελισσοβότανο, κιτροβάλσαμο κ.λ.π. Ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών (Labiatae), όπως και η ρίγανη. Είναι ένα σχετικά μικρό  ποώδες πολυετές  φυτό ύψους περίπου μισού μέτρου, με σκουροπράσινα αυγοειδή φύλλα που καταλήγουν σε οδοντωτή περιφέρεια. Τα άνθη του είναι μικρά, λευκά, δίχειλα, σαν μικρά σκυλάκια. Η έντονη μυρουδιά των φύλλων προσελκύει τις μέλισσες, γιαυτό πήρε και το όνομα μελισσοβότανο.

Τα φύλλα του μελισσόχορτου χρησιμοποιούνται στη μαγειρική, στη φαρμακευτική και την αρωματοποιία. Περιέχουν πολύτιμες χημικές ουσίες, όπως πολυφαινόλες, αιθέρια έλαια, τανίνες, χρωστικές, ροζμαρινικό οξύ κ.λ.π. Στη μαγειρική το χρησιμοποιούμε σαν αρωματικό, όπως και τη ρίγανη, κυρίως για τα ψάρια. Επίσης  χρησιμοποιείται για να αρωματίζει ποτά (μπύρες, λικέρ, κρασιά) και  ροφήματα.

Στην ιατρική το μελισσόχορτο χρησιμοποιείται σε μορφή ροφήματος σαν τονωτικό, σαν χωνευτικό καθώς για την αντιμετώπιση της γρίπης, των κρυολογημάτων, των πονοκεφάλων κ.λ.π. Είναι ένα σπουδαίο αντιοξειδωτικό και αντιφλεγμονώδες βότανο. Έχει ιδιότητες αντισπασμωδικές, αντιβακτηριακές εμμηναγωγές και αντιαλλεργικές. Βοηθάει επίσης στη θεραπεία του επιχείλιου έρπη. Το αιθέριο έλαιο λειτουργεί και σαν ηρεμιστικό, καταπραϋντικό και αντικαταθλιπτικό. Είναι πολύ καλό για τις αϋπνίες και τονώνει τη μνήμη. Επίσης επαλείψεις με το βότανο και μασάζ βοηθούν στην τόνωση του οργανισμού και στη θεραπεία δερματικών παθήσεων, όπως τα εκζέματα. Ακόμη μια επάλειψη με μελισσόχορτο βοηθάει στην απομάκρυνση των κουνουπιών και άλλων εντόμων.

Το μελισσοβότανο είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Το αναφέρουν ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης, οι οποίοι το θεωρούσαν σπουδαίο φαρμακευτικό φυτό.

Λόγω των πολλών ιδιοτήτων του σήμερα το μελισσόχορτο καλλιεργείται και αποφέρει σημαντικά κέρδη στους αγρότες.

Τώρα λοιπόν, που πλησιάζει το φθινόπωρο, ένα ρόφημα με μελισσοβότανο το βράδυ, πριν τον ύπνο, σίγουρα θα μας κάνει καλό.

Βότανα του Βερμίου: 57. Ρίγανη

Ασφαλώς όλοι γνωρίζουμε τη ρίγανη. Ίσως όμως δεν ξέρουμε ότι φυτρώνει στο βουνό μας και ίσως ακόμη δεν γνωρίζουμε τις πολλές θεραπευτικές ιδιότητές της.

Η ρίγανη φέρει το επιστημονικό όνομα Ορίγανον το κοινόν (Origanum vulgare) και ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των Χειλανθών (Labiatae). Στο ίδιο γένος ανήκουν περισσότερα από 30 είδη και ανάμεσά τους η άγρια μαντζουράνα (O. majiorana) και το Κρητικό δίκταμο (O. Dictamnus). Πρόκειται για ένα πολυετές ποώδες φυτό,  μικρό θάμνο, με ύψος περίπου μισό μέτρο. Αποτελείται από πολλούς όρθιους βλαστούς με μικρά αυγοειδή χνουδωτά φύλλα. Στις κορυφές τους έχουν μικρά άσπρα ή ρόδινα άνθη σε ταξιανθίες στάχυς. Τα φύλλα και τα άνθη της έχουν τη χαρακτηριστική μυρουδιά. Η ρίγανη φυτρώνει σε πολλές μεσογειακές χώρες και στην Ασία. Επίσης καλλιεργείται και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Όμως η ελληνική ρίγανη έχει ξεχωριστή έντονη οσμή, χάρη στο μεσογειακό κλίμα μας, διότι είναι φυτό ξηρόφιλο. Μπορεί να φυτρώσει σε πετρώδη εδάφη και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη υγρασία και περιποίηση. Στη χώρα μας εκτός από την άγρια ρίγανη, που φυτρώνει στα βουνά, έχουμε και πολλές καλλιέργειες, οι οποίες αποδίδουν σημαντικά κέρδη στους γεωργούς.

Η ρίγανη είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Αναφέρεται από τον μεγάλο βοτανολόγο Θεόφραστο και τον γιατρό Διοσκουρίδη. Χρησιμοποιούνταν από τους αρχαίους Έλληνες, τους Αιγυπτίους και τους Βυζαντινούς, όχι μόνο σαν μπαχαρικό, αλλά και σαν φάρμακο. Και σήμερα τη χρησιμοποιούμε στη μαγειρική για να νοστιμίζει τα κρεατικά και άλλα φαγητά. Επίσης έχει πολύτιμες φαρμακευτικές ιδιότητες χάρη στις σπάνιες χημικές ουσίες που περιέχει, όπως τη θαυματουργή καρβακρόλη τη θυμόλη, την οριγανίνη, ρητίνες κ.λ.π..

Η ρίγανη είναι τονωτική και χωνευτική, έχει σπουδαίες αντιοξειδωτικές ιδιότητες, είναι αντισηπτική, αντιφλεγμονώδης και αντιμικροβιακή. Ρόφημα ρίγανης κάνει καλό στο βήχα (αποχρεμπτικό), στον πονόδοντο, τους ρευματισμούς, στο στομάχι κ.λ.π. Βοηθάει στην καλή λειτουργία του πεπτικού και του ουροποιητικού συστήματος. Πολλοί υποστηρίζουν ότι ελαττώνει την πίεση και τη χοληστερίνη και κάνει καλό στον προστάτη. Το αιθέριο έλαιό της χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, τη σαπωνοποιία και τη φαρμακευτική. 

Βότανα του Βερμίου: 56. Ελλέβορος

Πολλές φορές γράψαμε για τον κίνδυνο που διατρέχουμε όταν χρησιμοποιούμε βότανα χωρίς τη συμβουλή ειδικού, διότι πολλά από αυτά είναι δηλητήρια και γενικά επικίνδυνα για την υγεία μας. Έτσι και ο ελλέβορος, που θα τον συναντήσουμε νωρίς την άνοιξη στο δρόμο προς τα 3 – 5 Πηγάδια

είναι ένα πολύ επικίνδυνο βότανο και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Ο πιο γνωστός ελλέβορος, ο οποίος φυτρώνει στην Ελλάδα, φέρει το επιστημονικό όνομα Ελλέβορος ο κυκλόφυλλος (Helleborus cyclophyllus) και ανήκει μαζί με την ανεμώνη και άλλα γνωστά αγριολούλουδα στην οικογένεια Ρανουγκουλίδες ή Βατραχίδες (Ranunculaceae). Εκτός από τον κυκλόφυλλο, έχουμε και τον Ελλέβορο τον λευκό, τον μέλανα κ.λ.π. Είναι γνωστός επίσης με τα ονόματα  σκάρφι, καρπί, τρελλόχορτο κ.λ.π.

Ο Ελλέβορος φυτρώνει στο τέλος του χειμώνα, αρχές άνοιξης σε ορεινές περιοχές, σε ξέφωτα, αλλά και σκιερά μέρη. Είναι φυτό ποώδες και πολυετές. Έχει ύψος περίπου 20 εκατοστά. Φέρει φύλλα σύνθετα, τα οποία αποτελούνται από μικρότερα λογχοειδή φυλλαράκια. Το άνθος του μοιάζει με μεγάλη ανεμώνη, όμως είναι κιτρινοπράσινο, αποτελείται από 5 μεγάλα σέπαλα και στο κέντρο του υπάρχουν περίπου 10 ωοθήκες.

Όπως αναφέρουμε παραπάνω ο Ελλέβορος έχει τοξικές ιδιότητες λόγω των χημικών ουσιών που περιέχει, όπως ελλεβορεΐνη, ελλεβορίνη κ.λ.π. Μάλιστα ακόμη και τα ζώα δεν τον τρώνε, διότι κινδυνεύουν. Το φυτό χρησιμοποιούνταν από την αρχαιότητα σαν φαρμακευτικό βότανο. Αναφέρεται σε πολλά συγγράμματα του Ιπποκράτη, του Γαληνού, του Διοσκουρίδη, του Θεόφραστου κ.λ.π. Οι αρχαίοι το χρησιμοποιούσαν για την τόνωση της μνήμης, κατά της μελαγχολίας, της μανίας και γενικά για ψυχικές παθήσεις, σαν καθαρκτικό, εμμηναγωγό, για δερματικά νοσήματα κ.λ.π. Επίσης χρησιμοποιούνταν και για να θεραπεύει ασθένειες των ζώων. Όλα αυτά φυσικά σε μικρές και ελεγχόμενες δόσεις. Διότι σε μεγάλη δόση προκαλεί εμετό, κοιλόπονο και μπορεί να μας οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο. Μάλιστα ορισμένοι υποστηρίζουν ότι και ο Μέγας Αλέξανδρος δηλητηριάστηκε από ελλέβορο. Όμως θεωρούν ότι ο ελλέβορος εκείνος ήταν ένα είδος Βέρατρου, το οποίο είναι γνωστό με το όνομα Ελλέβορος ο λευκός.

Εμείς λοιπόν όταν δούμε  Φεβρουάριο με Μάρτιο στο βουνό μας μέσα από τις χιονισμένες ξηρές φτέρες να ξεπροβάλει αυτό το παράξενο φυτό με τα πράσινα άνθη, καλό θα είναι να μην το δοκιμάσουμε… 

Ο νόμος της ζούγκλας...

Γράφαμε στο προηγούμενο σημείωμά μας για τις μεγάλες καταστροφές που προκάλεσε η πρόσφατη χαλαζόπτωση στις καλλιέργειες της περιοχής μας. Τη μεγάλη ζημιά ασφαλώς θα την πληρώσουν για μια ακόμη φορά οι απλοί, οι φτωχοί αγρότες μας, οι οποίοι αγωνίζονται ολόκληρο το χρόνο κάτω από δύσκολες συνθήκες και μέσα σε λίγα λεπτά βλέπουν αυτό τον κόπο τους να πηγαίνει χαμένος μαζί με τα υπέρογκα έξοδα που κάνανε. Όμως δυστυχώς αυτός είναι ο κανόνας. Πάντα την πληρώνουν οι

μικροί και οι φτωχοί. Αυτό το βλέπουμε καθημερινά να συμβαίνει όχι μόνο στη χώρα μας, όπου τις ζημιές και τα λάθη των μεγάλων και των πλουσίων καλούνται να τα πληρώσουν οι μεσαίοι και οι φτωχοί πολίτες, αλλά και σε πολλές ακόμη χώρες, όπου οι άνθρωποι υποφέρουν όχι μόνο οικονομικά, αλλά καθημερινά ζουν τον εφιάλτη του πολέμου, της πείνας και της αρρώστιας.

Τα δραματικά γεγονότα που παρακολουθούμε, μέσα από τις εφημερίδες και τις τηλεοράσεις μας, να διαδραματίζονται στις χώρες της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής, ακόμα και στην Ανατολική Ευρώπη είναι επιβεβαίωση του νόμου της ζούγκλας, ο οποίος δυστυχώς εφαρμόζεται διαχρονικά, ακόμη και στην εποχή μας, στην οποία υποτίθεται έχουμε αναπτυχθεί όχι μόνο τεχνολογικά, αλλά και πολιτιστικά και διακηρύττουμε την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη ανάμεσα στους λαούς. Τα αθώα μικρά παιδιά που σκοτώνονται στην Παλαιστίνη, οι απλοί πολίτες που χάνουν καθημερινά τη ζωή τους στην Ουκρανία, οι πάμφτωχοι κάτοικοι της Νιγηρίας και άλλων χωρών της Δυτικής Αφρικής, που πεθαίνουν από την καινούργια αρρώστια, οι πολίτες της Συρίας και της Λιβύης που δεν γνωρίζουν γιατί αλληλοσκοτώνονται, όλοι αυτοί υποφέρουν και θυσιάζονται χάρη των μεγάλων της γης, των μεγάλων πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, που εξουσιάζουν τον πλανήτη μας.

Δεν είναι ασφαλώς τυχαίο το ότι οι οικονομικοί και στρατιωτικοί πόλεμοι διεξάγονται σε περιοχές που διαθέτουν μεγάλο ορυκτό πλούτο και σπουδαία γεωστρατηγική θέση. Δεν είναι επίσης παράλογο στα πλούσια αυτά κράτη  ο κόσμος να ζει κάτω από άθλιες συνθήκες και κυρίως να παραμένει αμόρφωτος. Ας πάρουμε για παράδειγμα τα κράτη της Αφρικής. Στην ήπειρο αυτή υπάρχουν τα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου, χαλκού, διαμαντιών, χρυσού και άλλων πολύτιμων ορυκτών. Επίσης στη «Μαύρη» ήπειρο υπάρχουν τα μεγαλύτερα ποτάμια του πλανήτη, τα οποία θα μπορούσαν να αρδεύσουν τεράστιες εκτάσεις και να θρέψουν εκατομμύρια ανθρώπους. Και όμως αυτοί οι άνθρωποι στον 21^ο αιώνα, εξακολουθούν να πεθαίνουν από την πείνα, τους εμφύλιος πολέμους και τις αρρώστιες (έμπολα, έιτζ κ.λ.π.). Μέχρι πριν περίπου 50 χρόνια η ήπειρος αυτή ήταν μια μεγάλη ευρωπαϊκή αποικία. Οι λαοί ήταν δούλοι των ξένων, οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο τον πλούτο των χωρών τους. Δυστυχώς όμως δεν πρόλαβαν να χαρούν την ανεξαρτησία τους, διότι αμέσως μετά την απομάκρυνση των εποίκων ξέσπασαν  εμφύλιοι πόλεμοι που οδήγησαν σε πραγματική γενοκτονία και εξαφάνιση με τον πλέον άγριο τρόπο ολόκληρων φυλών. Σε άλλες περιπτώσεις εγκαταστάθηκαν αιμοβόροι δικτάτορες, οι οποίοι και πάλι εξυπηρετούσαν ξένα συμφέροντα. Έτσι οι λαοί της Αφρικής ζουν καθημερινά κάτω από την αγωνία, τον φόβο και την αβεβαιότητα για το αύριο.  Κάτω από τέτοιες συνθήκες φυσικά δεν μπορούν να αναπτυχθούν ούτε οικονομικά, ούτε πολιτιστικά. Η φτώχια και ο αναλφαβητισμός κυριαρχούν, το φυσικό περιβάλλον καταστρέφεται ανελέητα.

Πολλοί κάτοικοι της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, μπροστά στην απελπισία τους, αναγκάζονται να αφήσουν τα σπίτια και τις οικογένειές τους και  να μεταναστεύσουν στην αναπτυγμένη Δύση. Στο «παράνομο» ταξίδι τους γίνονται και πάλι θύματα δουλεμπόρων και πολλοί χάνουν τη ζωή τους είτε από τις κακουχίες και τις αρρώστιες, είτε πνίγονται στη θάλασσα. Όσοι τελικά φθάνουν στον προορισμό τους ξαναγίνονται δούλοι σε ξένα αφεντικά…

Τελικά «όπου φτωχός και η μοίρα του». Τελικά ο αγρότης μας, ο εργάτης και ο άνεργος στις χώρες του Βορρά δεν έχει και μεγάλη διαφορά από τους «μαύρους» της Αφρικής, είναι και αυτός θύμα και δούλος των ισχυρών. Η μόνη διαφορά μας είναι ότι οι λαοί μας είναι σχετικά μορφωμένοι και μπορούμε να διεκδικούμε και να αγωνιζόμαστε ειρηνικά. Πρέπει να είμαστε ευτυχείς στην πατρίδα μας γιατί έχουμε ακόμη μια θαυμάσια νεολαία με μεγάλη μόρφωση. Ας σταθούμε δίπλα στους νέους μας, ας τους δώσουμε τα εφόδια που χρειάζονται, οράματα και ιδανικά, ώστε να απομακρυνθούν από τις σειρήνες της εποχής, που μέσα από τα ΜΜΕ τους προωθούν στην αδράνεια και τις εφήμερες απολαύσεις.  Μόνο με σωστή και μορφωμένη νεολαία μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο μέλλον.