Ο πράσινος καταναλωτής

Σήμερα γιορτάζουμε την «Ημέρα του καταναλωτή», μια μέρα που για εμάς είναι ευκαιρία να κάνουμε ένα διάλειμμα στο ταξίδι μας στο ανοιξιάτικο καταπράσινο Βέρμιο και να ασχοληθούμε με την κατανάλωση, ένα θέμα που έχει στις μέρες μας τεράστια οικονομική, κοινωνική και οπωσδήποτε

περιβαλλοντική και οικολογική σημασία.

Όπως κάθε χρόνο τέτοια μέρα, έτσι και σήμερα θα παρακολουθήσουμε στην τηλεόραση εκπομπές, όπου ειδικοί θα μας μιλούν για τη σωστή συμπεριφορά του καταναλωτή και τη μεγάλη σημασία του καταναλωτικού κινήματος. Όμως συνήθως πολλοί από αυτούς τους ομιλητές παραλείπουν να αναφερθούν στο κεφάλαιο «πράσινος καταναλωτής», δηλαδή στον καταναλωτή που εκτός των άλλων, προσέχει και το φυσικό μας περιβάλλον. Τι σημαίνει αυτό; Η απάντηση είναι πολύ απλή και την παίρνουμε αμέσως, ρίχνοντας μια τυχαία ματιά σε έναν τυχαίο σκουπιδοτενεκέ. Εκεί μέσα λοιπόν θα βρούμε του κόσμου τα χαρτιά, τα πλαστικά, τα τενεκεδάκια, τα μπουκάλια και κάθε είδους συσκευασίες, πράγματα άχρηστα, πράγματα που προορίζονται για τον σκουπιδοτενεκέ, πράγματα που επιβαρύνουν τις πολύπαθες χωματερές, πράγματα που ρυπαίνουν επικίνδυνα το φυσικό περιβάλλον, πράγματα που καλύπτουν έντεχνα το αμφιβόλου ποιότητας περιεχόμενο, πράγματα που τα πληρώνουμε για να τα πετάμε. Πρώτη συμβουλή λοιπόν πρέπει να είναι: «Αποφεύγουμε τις πολλές και περιττές συσκευασίες». Αποφεύγουμε κυρίως τα πλαστικά, διότι κατασκευάζονται από πολύτιμες και υπό εξαφάνιση πρώτες ύλες (π.χ. πετρέλαιο), δεν βιοαποικοδομούνται και ρυπαίνουν  για εκατοντάδες χρόνια το φυσικό μας περιβάλλον, η δε καύση τους εκπέμπει διοξίνες και άλλα καρκινογόνα καυσαέρια. Επίσης ο σωστός καταναλωτής ρίχνει όλες τις συσκευασίες στο κάδο ανακύκλωσης.

Δυστυχώς το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στη συσκευασία. Σε πολλά μεταποιημένα προϊόντα ο κίνδυνος βρίσκεται μέσα στο ίδιο το προϊόν. Εκατοντάδες χημικές ουσίες προστίθενται στα τρόφιμα για να τα κάνουν πιο όμορφα, πιο εύγευστα, πιο μυρωδάτα, πιο ελκυστικά. Οι διάφορες γεύσεις φρούτων που υπάρχουν στις καραμέλες, μαστίχες και άλλα γλυκίσματα, συνήθως δεν είναι τίποτε άλλο παρά χημικά πρόσθετα. Πρόκειται για πολύπλοκες οργανικές χημικές ενώσεις με ιδιαίτερα δύσκολα ονόματα, γιαυτό τα τελευταία χρόνια αναφέρονται με τους κωδικούς Ε (έψιλον). Σε έρευνες που έγιναν διαπιστώθηκε ότι πολλά από αυτά τα Ε είναι επικίνδυνα για την υγεία του καταναλωτή και πολλά προϊόντα αποσύρθηκαν από την αγορά. Τέτοια λοιπόν επικίνδυνα χημικά είναι τα Ε, που χρησιμοποιούνται σαν χρώματα, συντηρητικά, διογκωτικά, αρώματα κ.λ.π. Δεύτερη συμβουλή λοιπόν: «Πριν αγοράσουμε ένα μεταποιημένο προϊόν διαβάσουμε τη σύνθεσή του και αποφεύγουμε τα πολλά Ε». Προτιμούμε τα νωπά προϊόντα.

Όμως πολλές φορές και τα νωπά προϊόντα κρύβουν κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Δεν είναι λίγες οι φορές που αγοράζουμε φρούτα, που μυρίζουν σε φυτοφάρμακο ή είναι λουσμένα σε χημικές ουσίες, για να γυαλίζουν και να συντηρούνται περισσότερες μέρες. Και στην αγορά νωπών φρούτων και λαχανικών δεν πρέπει να μας επηρεάζει η εμφάνιση. Διότι συνήθως τα όμορφα και μεγάλα φρούτα, τα τεράστια και τρυφερά λαχανικά κρύβουν μέσα τους πολλά ραντίσματα και άφθονα λιπάσματα. Αυτά τα φρούτα και τα λαχανικά μπορεί να φαίνονται όμορφα, όμως συνήθως είναι άγευστα. Τρίτη συμβουλή λοιπόν: «Μην παρασυρόμαστε από την εμφάνιση των νωπών φρούτων και λαχανικών».

Εκτός από τα παραπάνω, τα τελευταία χρόνια προστέθηκαν και άλλες απειλές για τον καταναλωτή. Πρόκειται για τα γενετικά τροποποιημένα φυτά και ζώα, τα οποία μπορεί να είναι πιο ανθεκτικά σε ασθένειες και πιο παραγωγικά, όμως δεν γνωρίζουμε τι μας κρύβουν για το μέλλον. Το σίγουρο είναι ότι θα προκαλέσουν μια ακόμη ζημιά στην οικολογική ισορροπία του γήινου οικοσυστήματος.

Ας αγοράζουμε όσο μπορούμε από γνωστούς παραγωγούς αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων. Και επειδή στην πόλη μας έχουμε πολλούς γεωργούς και κτηνοτρόφους, καλό θα ήταν και οι ίδιοι να είναι λίγο πιο φειδωλοί στη χρήση των παρασιτοκτόνων, των ζιζανιοκτόνων, των λιπασμάτων, των αντιβιοτικών κ.λ.π.

Πριν μερικά χρόνια εμφανίστηκαν και στη χώρα μας πολλές, πάμπολλες καταναλωτικές οργανώσεις, οι οποίες υποτίθεται σκοπό είχαν την ευαισθητοποίηση του κόσμου πάνω σε θέματα κατανάλωσης, την προστασία των καταναλωτών και γενικά τη δημιουργία ενός καταναλωτικού κινήματος, το οποίο μπορεί να έχει μεγάλη δύναμη και να πετύχει πάρα πολλά πράγματα σχετικά με τις τιμές και την ποιότητα προϊόντων και υπηρεσιών. Δυστυχώς και στο θέμα αυτό αποδείχτηκε τελικά ότι οι περισσότερες από αυτές τις οργανώσεις ενδιαφέρονταν μόνο για τις επιδοτήσεις παρά για την προσφορά τους στην κοινωνία. Έτσι επιβίωσαν ελάχιστες, με σημαντική προσφορά. Στο σημείο αυτό πρέπει να συγχαρούμε την τοπική μας καταναλωτική οργάνωση, η οποία έχει κάνει αξιόλογες δράσεις. Γιαυτό πρέπει να τη στηρίξουμε και να συμμετέχουμε ενεργά όσο το δυνατόν περισσότεροι.

Ας προσπαθήσουμε να γίνουμε ενεργοί πολίτες και ενεργοί και απαιτητικοί καταναλωτές, διότι έτσι θα εξασφαλίσουμε την υγεία, τη δική μας και των παιδιών μας, θα βοηθήσουμε στον αγώνα για ένα καθαρό περιβάλλον και οπωσδήποτε θα βελτιώσουμε τα οικονομικά μας.

Βότανα του Βερμίου: 47. Καπνόχορτο

Δεν είναι λίγα τα βότανα και τα αγριολούλουδα, που τα συναντούμε σχεδόν σε κάθε βήμα μας, τα προσπερνάμε και δεν τα δίνουμε σημασία. Όμως αν τα πλησιάσουμε και τα δούμε από κοντά, θα

ανακαλύψουμε ότι είναι πανέμορφα. Αυτό γίνεται και με το καπνόχορτο, ένα μικρό, τρυφερό, ξεχωριστής ομορφιάς αγριολούλουδο, το οποίο μάλιστα έχει πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες. Φυτρώνει  στο βουνό μας καθώς και στις παρυφές της πόλης, στα πρανή των δρόμων, στα χωράφια κ.λ.π. Τη φωτογραφία, που δημοσιεύουμε, την πήραμε προχθές στην περιοχή του Σπηλαίου, όπου συναντούμε πάρα πολλά είδη σπουδαίων βοτάνων.

Το καπνόχορτο λοιπόν φέρει το επιστημονικό όνομα Φουμάρια η θεραπευτική (Fumaria officinalis) και ανήκει στην οικογένεια  Παπαβερίδες (Papaveraceae) και στην υποοικογένεια Φουμαριίδες (Fumarioideae). Είναι γνωστό και με τα ονόματα μαγιαλισόχορτο, χιονίστρες, καπνίτης, στάχτερη, καπνιά κ.λ.π. Πήρε το όνομά του από την ιδιαίτερη μυρουδιά καπνού που αναδύει το άνθος και η ρίζα του. Είναι μικρό ποώδες φυτό μονοετές ή διετές και μπορεί στο ύψος να φθάσει το μισό μέτρο. Η ρίζα του είναι κατακόρυφη, μακριά και μοιάζει με λεπτό καρώτο. Φέρει πολλά λεπτά κλαδάκια απ’ όπου βγαίνουν μικρά φύλλα σε σχήμα φτερού, που μοιάζουν λίγο με τα φύλλα του μαϊντανού. Ανθίζει συνήθως από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο και βγάζει ροζ ανθάκια μήκους περίπου 1 εκατοστό, που πολλά μαζί σχηματίζουν ταξιανθίες βότρυες (τσαμπιά). Έχουν 2 σέπαλα και 4 πέταλα αρκετά μακριά, που το επάνω καλύπτει τα κάτω σχηματίζοντας κάτι σαν σωληνάκι (πλήκτρο). Ο καρπός του είναι μια πολύ μικρή δρύπη.

Το καπνόχορτο έχει πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες χάρη στις πολύτιμες χημικές ουσίες που περιέχει, όπως κάλιο, φουμαρικό οξύ, φουμαρίνη, ρητίνη, τανικό οξύ κ.λ.π. Είναι γνωστό από την αρχαιότητα και χρησιμοποιούνταν για τις δερματοπάθειες (εκζέματα, λειχήνες, ακμή, αλωπεκίαση, έρπη, αντιφλογιστικό κ.λ.π.). Επίσης χρησιμοποιείται με μορφή εγχύματος σαν τονωτικό, ηρεμιστικό, καθαρκτικό του αίματος, για τη θεραπεία ασθενειών του αναπνευστικού συστήματος, για την αρτηριοσκλήρωση, τον ίκτερο, σαν διουρητικό, βοηθάει στην καλή λειτουργία της χολής κ.λ.π. Παλαιότερα τα άνθη του φυτού χρησιμοποιούνταν για τη βαφή ρούχων.

Μην ξεχνάμε ότι πριν χρησιμοποιήσουμε σαν γιατρικό κάποιο βότανο, πρέπει πρώτα να ρωτάμε τον γιατρό, γιατί ακόμη και το αθώο καπνόχορτο μπορεί να μας δημιουργήσει προβλήματα, αν δεν το χρησιμοποιήσουμε σωστά και στις αναλογίες που πρέπει. Κάποιες από τις ουσίες που περιέχει μπορεί να αποβούν επικίνδυνες.

Βότανα του Βερμίου: 46. Φτέρη

Η φτέρη είναι ένα φυτό, που το συναντούμε σχεδόν σε ολόκληρο το βουνό μας, από το δάσος του Αγίου Νικολάου μέχρι τις κορυφές του Βερμίου. Μπορεί αυτή την εποχή  να είναι ξεραμένη, όμως

τώρα είναι η καλύτερη εποχή που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το ρίζωμά της σαν γιατρικό.

Η φτέρη λοιπόν είναι ένα ξεχωριστό φυτό, γνωστό με το επιστημονικό όνομα Πτερίδιον το αέτειο (Pteridium aquilinum) και ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των Πoλυποδίδων (Polypodiaceae). Στην ίδια οικογένεια ανήκουν και άλλα είδη φτέρης, όπως το Νεφρόριο η αρρενοπτέρις (Polistichum felix – mas), το Νεφρόδιο (Nephrodium filix – mas) και πολλά άλλα. Οι φτέρες είναι γνωστές με τα λαϊκά ονόματα φτέρα, φτερίτσα, φτεριά, βλάχλα, φτερίτσι κ.λ.π. Οι πρόγονοι της φτέρης εμφανίστηκαν πριν περίπου 300 εκατομμύρια χρόνια, στην γεωλογική εποχή του Λιθανθρακοφόρου και συμμετείχαν στην δημιουργία των γαιανθράκων. Μάλιστα πολύ συχνά βρίσκουμε και απολιθώματά τους.  

Η φτέρη είναι ένα ξεχωριστό, πρωτόγονο φυτό, διότι δεν βγάζει άνθη, ούτε παράγει καρπούς και σπέρματα. Πολλαπλασιάζεται από κάποια ειδικά κύτταρα (σπόρια) που θα τα συναντήσουμε στο κάτω μέρος των φύλλων σε ειδικά αγγεία (σποριάγγεια). Αυτά τα σπόρια, όταν ωριμάσουν πέφτουν στο έδαφος και αφού βρουν ιδανικές συνθήκες (υγρασία κ.λ.π.) βοηθούν στη δημιουργία νέων φυτών.    Η φτέρη έχει μεγάλο ρίζωμα, που προχωράει μέσα στο έδαφος οριζόντια και μπορεί να φέρει μακρουλούς κονδύλους. Το ύψος της μπορεί να φθάσει το ένα μέτρο. Τα φύλλα της είναι μεγάλα (φθάνουν σε μήκος και το 1 μέτρο), τριγωνικά ή ωοειδή, σύνθετα, αποτελούνται από μικρότερα φυλλαράκια (πτερίδια) και φέρουν στο κάτω μέρος τους χνούδι. Ευδοκιμεί σε σκιερά και υγρά εδάφη, συνήθως κάτω από καστανιές, βελανιδιές και άλλα πλατύφυλλα δένδρα.

 Η φτέρη χρησιμοποιείται σαν φαρμακευτικό βότανο, διότι περιέχει πολύτιμες ουσίες, όπως γαλλικό οξύ, τανίνη, κάλιο, άμυλο, φιλικίνη, σάκχαρα κ.λ.π. Συνήθως χρησιμοποιείται το ρίζωμά της, το οποίο αλέθεται και σε μορφή σκόνης αναμειγνύεται με οινόπνευμα και μ’ αυτό το διάλυμα γίνονται εντριβές ή ποδόλουτρα, που βοηθούν στην αντιμετώπιση της αρθρίτιδας, των κραμπών, των ρευματισμών κ.λ.π.. Επίσης το ρίζωμα έχει και ανθελμινθικές ιδιότητες και με τις οδηγίες γιατρού μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν καθαρκτικό ή για την εξαφάνιση της ταινίας. Τα φύλλα χρησιμοποιούνται επίσης κατά της αρθρίτιδας.

Παλαιότερα με τα φύλλα της φτέρης γέμιζαν μαξιλάρια και στρώματα. Επίσης χρησιμοποιούνται για να καλύπτουν στέγες από καλύβες ή αυτοσχέδιες ομπρέλες και κιόσκια. Ακόμη πολλές φορές βοηθούν στη συσκευασία των φρούτων. Ορισμένα είδη φτέρης καλλιεργούνται σαν διακοσμητικά φυτά σε γλάστρες και κήπους.                                                                                                                                                                                                                                                                                            

Εθελοντές, ΜΚΟ και ΚΑΛΗ ΑΠΟΚΡΙΑ

H οικολογία και γενικά η προστασία του περιβάλλοντος είναι στενά συνδεδεμένη με την εθελοντική προσφορά. Καθημερινά σ’ ολόκληρο τον κόσμο εθελοντές δουλεύουν για να βοηθήσουν στη διάσωση οργανισμών που απειλούνται με εξαφάνιση, οργανώνουν ομάδες δασοπροστασίας

φυτεύοντας δένδρα ή βοηθώντας στη δασοπυρόσβεση κ.λ.π. Εθελοντές επίσης βοηθούν ανήμπορους συνανθρώπους μας, αυτούς που χρειάζονται περίθαλψη, φαγητό ή στέγη. Σε περιοχές του πλανήτη μας, που μαστίζονται από πολέμους, λιμούς και αρρώστιες, ομάδες εθελοντών βρίσκονται συχνά δίπλα από τους δυστυχισμένους ανθρώπους για να τους στηρίξουν ηθικά και οικονομικά. Επίσης σε εθελοντές με μεράκι και αγάπη για τον τόπο τους στηρίζονται πολλοί πολιτιστικοί σύλλογοι, που βοηθούν στη διατήρηση της παράδοσης και του πολιτισμού ενός τόπου. Μάλιστα στην πόλη μας η προσφορά των εθελοντών, τόσο στον τομέα του πολιτισμού, όσο και του περιβάλλοντος είναι τεράστια. Εάν δεν υπήρχαν οι εθελοντές που απαρτίζουν τους διάφορους συλλόγους, που δουλεύουν με ζήλο και μεράκι, δεν θα είχαμε καμία σχεδόν πολιτιστική, αθλητική ή περιβαλλοντική κίνηση και δραστηριότητα.

Όμως δυστυχώς φαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια η ιδέα του εθελοντισμού έχει παρεξηγηθεί από πολλούς. Πολλοί θεωρούν τους εθελοντές όργανα του καπιταλιστικού συστήματος που ενισχύουν την ανεργία και μειώνουν τα μεροκάματα. Άλλοι πάλι εκμεταλλεύονται τους ιδεολόγους εθελοντές με σκοπό να αποκομίσουν οι ίδιοι οφέλη οικονομικά και επικοινωνιακά. Τελευταία έγιναν της μόδας οι  εξορμήσεις εθελοντών τα Σαββατοκύριακα, που οργανώνονται από διάφορες εταιρείες. Οι εθελοντές μάλιστα φορούν μπλούζες ή καπελάκια με το σήμα της εταιρείας, φωτογραφίζονται και βιντεοσκοπούνται με σκοπό κυρίως την ανέξοδη διαφήμιση της εμπορικής επιχείρησης. Οι περισσότερες από αυτές τις εθελοντικές δράσεις κρατούν όσο το τηλεοπτικό γύρισμα και σχεδόν καμία από τις δενδροφυτεύσεις δεν προκόβει..

Οι πολλές και ποικιλώνυμες μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), οι οποίες τα τελευταία χρόνια απασχολούν τα ΜΜΕ αποτελούν μια ακόμη πονεμένη ιστορία. Δυστυχώς και μέσα από τις οργανώσεις αυτές πολλές φορές έγινε μεγάλη εκμετάλλευση τόσο της ιδέας και των ίδιων των εθελοντών και κυρίως του ανθρώπινου πόνου. Πολλές από τις οργανώσεις αυτές χρηματοδοτούνται πλουσιοπάροχα από το κράτος και από ευρωπαϊκά προγράμματα χωρίς να προσφέρουν το παραμικρό και μοναδικός τους σκοπός είναι το κέρδος των επιτήδειων, που τις μέρες αυτές βλέπουμε να παρελαύνουν με χειροπέδες στους τηλεοπτικούς μας δέκτες. Ασφαλώς υπάρχουν πολλές ΜΚΟ που παράγουν έργο και έχουν μεγάλη προσφορά στο φυσικό περιβάλλον, στον πολιτισμό και τον αθλητισμό. Θα μπορούσαμε να γράψουμε και παραδείγματα, όμως δεν τολμούμε, διότι στους καιρούς που ζούμε τελικά δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για κανέναν. Σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς λοιπόν, που ο κόσμος υποφέρει οικονομικά, πολλοί εξακολουθούν να κερδοσκοπούν σε βάρος μας καταπατώντας κάθε αξία και ιδέα.

Για την πόλη μας πάντως μπορούμε με μεγαλύτερη σιγουριά να αναγνωρίσουμε πολλούς συμπολίτες μας, οι οποίοι χωρίς κανένα προσωπικό όφελος δίνουν και τη ζωή τους για τη Νάουσα. Πολλούς από αυτούς θα τους διακρίνουμε αυτές τις μέρες να πρωτοστατούν στις εκδηλώσεις της Αποκριάς με τους λαογραφικούς και πολιτιστικούς μας συλλόγους…

ΚΑΛΗ ΑΠΟΚΡΙΑ     

Ακόμη μια προεκλογική περίοδος στη Νάουσα

Όπως φαίνεται μπήκαμε για τα καλά στην προεκλογική περίοδο. Ήδη ανακοινώθηκαν οι περισσότεροι από τους συνδυασμούς, οι οποίοι θα διεκδικήσουν  το Δήμο μας. Ας ευχηθούμε λοιπόν

σε όλους καλή επιτυχία για το καλό της όμορφης Νάουσας, η οποία τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζει τόσα πολλά και σοβαρά οικονομικά προβλήματα, με κυριότερο την ανεργία, μετά το κλείσιμο όλων των βιομηχανιών μας. Ευχόμαστε σε όλους καλή επιτυχία, διότι πιστεύουμε ότι σε όλους τους υποψήφιους συνδυασμούς, υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν πραγματικά την πόλη και θέλουν να δουλέψουν γι’ αυτή. Θεωρούμε ότι οι εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να βρίσκονται μακριά από τις κομματικές αντιπαραθέσεις για να μπορεί και ο δημότης ελεύθερα να κάνει την επιλογή του. 

Δυστυχώς στην τοπική μας μικρή κοινωνία και γενικά στη χώρα μας έχουμε μια άσχημη νοοτροπία, η οποία στερεί από πολλούς άξιους και εργατικούς ανθρώπους τη συμμετοχή τους στα κοινά. Δυστυχώς όταν οι δημοτικές παρατάξεις επιζητούν τη στήριξη κάποιου πολιτικού κόμματος, που το μόνο που το ενδιαφέρει είναι  το βράδυ των εκλογών να μετράει τα κουκιά του. Όταν ψηφίζουμε με κριτήρια συγγενικά ή εξωτερικής εμφάνισης του υποψηφίου ή ακόμη αυτούς που θα μας τάξουν τους λαγούς με τα πετραχήλια. Τότε σίγουρα δεν ψηφίζουμε τους καλύτερους και να μην παραπονιόμαστε την επαύριο των εκλογών.

Η νέα δημοτική αρχή λοιπόν θα έχει να αντιμετωπίσει τα πολλά προβλήματα του δήμου μας. Προβλήματα οικονομικά και περιβαλλοντικά. Σίγουρα δεν μπορούν να ξανανοίξουν τα εργοστάσιά μας, τουλάχιστον οι κλωστοϋφαντουργίες. Μπορούμε όμως να εκμεταλλευτούμε το μεγάλο φυσικό πλούτο της περιοχής μας. Το καταπράσινο μαγευτικό Βέρμιο, με τα μονοπάτια του, τις πηγές του, τα ξωκλήσια του, ακόμη και  το χιονοδρομικό  κέντρο των 3 – 5 Πηγαδιών, μπορεί να γίνει πόλος έλξης χιλιάδων τουριστών, οι οποίοι παράλληλα θα περνούν και από την πόλη μας για να κάνουν μια βόλτα στον Άγιο Νικόλαο ή στο Κιόσκι, να απολαύσουν τη  μοναδική Ναουσαίικη φιλοξενία με το ξινόμαυρο κρασί, τους αγνούς τοπικούς μεζέδες μας, τα φαγητά και γλυκά στα άνετα και καθαρά ταβερνάκια μας. Τώρα μάλιστα που απαγορεύεται  το κάπνισμα, στις καφετερίες και στις ταβέρνες μπορούν να περάσουν όμορφες στιγμές ολόκληρες οικογένειες. Φεύγοντας οι επισκέπτες μας θα παίρνουν μαζί τους φρούτα, κρασιά και πολλά ακόμη προϊόντα τοπικών οικοτεχνιών. Η Νάουσα επίσης έχει τα μοναδικά της έθιμα, όπως το δρώμενο της Μπούλας, που μπορούν, σε συνδυασμό με τις αρχαιότητές της, να την κάνουν επίκεντρο όχι μόνο ελληνικού, αλλά και διεθνούς ενδιαφέροντος.

Το πολύτιμο φυσικό μας περιβάλλον πρέπει να διατηρηθεί αλώβητο. Η νέα Δημοτική αρχή πρέπει να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στο ποτάμι μας, την Αράπιτσα, η οποία δεν χρειάζεται καμία απολύτως «αξιοποίηση». Το μόνο που χρειάζεται είναι συνεχής φροντίδα και καθαριότητα. Επίσης πρέπει να ολοκληρωθούν τα έργα ύδρευσης και αποχέτευσης της πόλης μας, τα οποία δημιουργούν προβλήματα στο ποτάμι μας.

Ακόμη πρέπει να προσεχτούν και να αναδειχτούν οι παραδοσιακές γειτονιές της Νάουσας. Να δοθούν κίνητρα στους δημότες για τη συντήρηση των παλιών σπιτιών, τα οποία δυστυχώς σιγά σιγά καταρρέουν. Αξίζουν συγχαρητήρια στο Δήμο και τους πολιτιστικούς συλλόγους, που κατάφεραν να συντηρήσουν παραδοσιακά σπίτια, όπως του Μάκη, του Μούγγρη κ.λ.π.

Προσοχή επίσης πρέπει να δοθεί στο θέμα των σκουπιδιών. Να προωθηθεί η ιδέα της ανακύκλωσης και μαζί με τους υπόλοιπους Δήμους της Ημαθίας επιτέλους να κατασκευαστεί και να λειτουργήσει νέος σύγχρονος Χ.Υ.Τ.Υ.

Ένα ακόμη πρόβλημα είναι τα αδέσποτα σκυλιά, τα οποία όπως γράψαμε σε προηγούμενα σημειώματά μας, πρέπει σε συνεργασία με τους τοπικούς φιλοζωικούς συλλόγους να βρουν στέγη και παράλληλα να ενημερωθούν οι δημότες, ώστε να δείξουν μεγαλύτερη στοργή και ευαισθησία.

Σίγουρα δεν είναι μόνο αυτά που πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι δημοτικοί συνδυασμοί, υπάρχουν ακόμη πολλά, τα οποία νομίζουμε ότι με καλή διάθεση και πολλή δουλειά μπορούν να μπουν σε μια σειρά…

Βότανα του Βερμίου: 45. Πεύκο

Αφορμή για το σημερινό μας σημείωμα στάθηκε η αγωνία πολλών φίλων του δάσους μας για την τύχη των μαύρων πεύκων, πολλά από τα οποία και φέτος προσβλήθηκαν από κάμπιες. Έτσι λοιπόν πριν ένα μήνα περίπου επικοινωνήσαμε με το φίλο μας καθηγητή φυτοπαθολογίας κ. Πάνο Τσόπελα, «Η μαύρη Πεύκη προσβάλλεται συχνά από την πευκοκάμπια και σε κάποιες περιπτώσεις δίνει την εντύπωση ότι  τα δένδρα έχουν νεκρωθεί. Δεν πρέπει όμως να σας ανησυχεί καθόλου, όλα τα πεύκα το ερχόμενο καλοκαίρι θα έχουν πετάξει νέες βελόνες και δεν θα εμφανίζουν κανένα πρόβλημα». Θυμίζουμε στους φίλους αναγνώστες ότι ο κ. Π. Τσόπελας επισκέφθηκε πριν δυο χρόνια την πόλη μας για να μας ενημερώσει για την ασθένεια των πλατάνων. Έτσι εκτός από τα πεύκα τον ρωτήσαμε και για κάποιο πρόβλημα που παρουσιάζει ένα πλατάνι, όπως μας δήλωσε φίλη μας από τον Άγιο Νικόλαο. Σχετικά μ’ αυτό  ο καθηγητής μας απάντησε: «Σε ό,τι αφορά το πλατάνι το Δασαρχείο μπορεί να μου στείλει δείγματα, ωστόσο, ο χειμώνας δεν είναι η κατάλληλη εποχή για να εκτιμήσουμε εάν ένα δένδρο έχει προσβολή από την ασθένεια. Ελπίζω να σας επισκεφτώ και πάλι μέσα στο 2014, το Άλσος του Αγίου Νικολάου με εντυπωσίασε πάρα πολύ και πρέπει να κάνουμε ότι μπορούμε να το διατηρήσουμε!».

ο οποίος μας καθησύχασε λέγοντας ότι

Σήμερα λοιπόν θα ασχοληθούμε με το πεύκο, ένα περήφανο και πολυτραγουδισμένο, δένδρο που το συναντούμε στα δάση μας σε περισσότερα από 80 είδη. Στο Βέρμιο έχουμε σε μεγάλα υψόμετρα (κοντά στο Σέλι) το μαύρο Πεύκο (Pinus nigra) και  χαμηλότερα τη δασική Πεύκη (Pinus silvestris). Ανήκει στην οικογένεια των Πευκίδων (Pinaceae). Φθάνει σε ύψος περίπου τα 20 - 40 μ. και ζει περισσότερο από 100 χρόνια.

Τα πεύκα είναι αειθαλή δένδρα που έζησαν σε παλαιότερες γεωλογικές περιόδους και απολιθώματά τους βρίσκουμε σε πολλά πετρώματα. Μάλιστα πολλά από τα πρωτόγονα είδη πεύκων συμμετείχαν στο σχηματισμό γαιανθράκων (λιγνίτες κ.λ.π.). Χαρακτηριστικό των πεύκων είναι τα βελονοειδή φύλλα τους, καθώς και οι ταξιανθίες τους, τα γνωστά κουκουνάρια. Επίσης πολλά πεύκα, κυρίως του είδους Πεύκη η χαλέπιος, που ευδοκιμεί σε παραθαλάσσιες περιοχές, παράγουν τη γνωστή μας ρετσίνη, που χρησιμοποιείται στην ποτοποιία και στη χημική βιομηχανία. Η δασική και η μαύρη  Πεύκη χρησιμοποιούνται κυρίως για την πολύτιμη ξυλεία τους.   

Πολλοί, που πάσχουν από αλλεργίες, αποφεύγουν να πλησιάζουν τα πεύκα την εποχή της άνθισής τους, διότι η γύρη τους θεωρείται από τις πλέον αλλεργιογόνες ουσίες. Όμως πρέπει παράλληλα να γνωρίζουμε ότι στα πεύκα περιέχονται και πολλές πολύτιμες χημικές ουσίες, όπως  αιθέρια έλαια, ρητίνες, γλυκοζίδια κ.λ.π.. Οι ουσίες αυτές δίνουν στα πεύκα σημαντικές φαρμακευτικές ιδιότητες, όπως αποχρεμπτικές, διουρητικές, αντισηπτικές κ.λ.π. Επίσης τα φύλλα, κουκουνάρια κ.λ.π.  σαν ρόφημα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση σκελετικών  προβλημάτων (αρθρίτιδες κ.λ.π.), και προβλημάτων του αναπνευστικού συστήματος (βρογχίτιδα, άσθμα κ.λ.π.).

Ας ευχηθούμε λοιπόν τα πεύκα μας να μην κινδυνέψουν από τις κάμπιες ή άλλες ασθένειες για να τα χαρούμε για πολλούς αιώνες ακόμη…   

Βότανα του Βερμίου: 44. Κρόκος

Την εποχή αυτή, περπατώντας στις πλαγιές του Βερμίου καθώς και στο πάρκο της Νάουσας, θα παρατηρήσουμε δειλά – δειλά να ξεπροβάλουν μέσα από έδαφος, ακόμη και μέσα από το φρέσκο χιόνι, όμορφα κίτρινα λουλουδάκια. Πρόκειται για ένα από τα πιο συνηθισμένα είδη κρόκου που

συναντούμε στη χώρα μας, τον Κρόκο τον χρυσανθή.

Ο Κρόκος ο χρυσανθής (Crocus chrysanthus) λοιπόν είναι ένα από τα περίπου 80 είδη κρόκων που συναντούμε στην Ελλάδα και γενικά στις χώρες της Μεσογείου. Ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των Ιριδίδων (Iridaceae) μαζί με τις ίριδες, τις φρέζες κ.λ.π. Ο κίτρινος άγριος κρόκος φυτρώνει στα βουνά μας στα μέσα με τέλη  Ιανουαρίου. Αποτελείται από μικρό βολβό, από τον οποίο ξεκινούν λεπτά, μακρουλά σας κλωστές, σκουροπράσινα φυλλαράκια, τα οποία κατά μήκος τους φέρουν ένα άσπρο νεύρο. Ανάμεσα από τα φύλλα ξεπροβάλλουν 2 – 3 κίτρινα άνθη σε σχήμα χωνιού, τα οποία αποτελούνται από 6 ωοειδή πέταλα και φέρουν 3 στήμονες και μακρύ στύλο με 3 στίγματα. Τα φύλλα μαζί με τα άνθη βγαίνουν από μια λευκή λεπτή θήκη.

Στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έγινε περισσότερο γνωστός ο Κρόκος ο εδώδιμος (Crocus sativus), κοινώς σαφράν ή ζαφορά, ο οποίος καλλιεργείται κυρίως στην Κοζάνη και τα στίγματα του άνθους του χρησιμοποιούνται σαν εξαιρετικό καρύκευμα φαγητών. Ο κρόκος αυτός έχει άνθη με χρώμα ιώδες.

Ο κρόκος είναι γνωστός από την αρχαιότητα. Τον συναντούμε σε τοιχογραφίες των Μινωικών ανακτόρων της Κνωσού, στην Κρήτη. Αναφέρεται επίσης στα Ομηρικά έπη. Μάλιστα σύμφωνα με κάποιους μύθους οι πρόγονοί μας τον θεωρούσαν θεό, χάρη στις πολλές και θαυματουργές ιδιότητές του.

Ο κρόκος χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική λόγω των πολλών σπουδαίων χημικών συστατικών του, όπως την κροκίνη, τα αιθέρια έλαια, καροτινοειδή τις ετεροσίδες κ.λ.π. Θεωρείται φάρμακο τονωτικό και αντιοξειδωτικό. Κάνει καλό στους πονοκεφάλους, μειώνει τη χοληστερίνη, βοηθάει στην πέψη (χωνευτικό) καθώς και στην κυκλοφορία του αίματος (αντιθρομβωτικό). Ακόμη καταπραΰνει τους πόνους οδοντοφυΐας και περιόδου και πολλοί τον χρησιμοποιούν σαν αντιπυρετικό.

Εκτός από μπαχαρικό, τα στίγματα του κρόκου χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων για τη βαφή τυριών, ποτών κ.λ.π.. 

Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε αυτό, που γράψαμε πέρσι. Να μην μπερδεύουμε τον κρόκο με το βιολετί κολχικό, που κι αυτό φυτρώνει αυτή την εποχή στο βουνό μας και είναι ισχυρό δηλητήριο. Το ξεχωρίζουμε από τους 6 στήμονες του αρσενικού άνθους. Γενικά πάντοτε ακολουθούμε τον κανόνα που λέει ότι πριν καταναλώσουμε κάποιο βότανο ή μανιτάρι πρέπει να είμαστε σίγουροι, αλλιώς ρωτάμε κάποιον ειδικό…